Soru

Zorluk: Çok zorFiziksel Dağıtım (Lojistik) Yönetimi

Tüketici elektroniği pazarında faaliyet gösteren çok uluslu bir şirket, ürettiği yüksek katma değerli ve teknolojik yaşam eğrisi kısa olan donanım parçalarını küresel pazarlara havayolu kargosuyla ulaştırmaktadır. Şirket yönetimi, salt navlun giderlerini optimize etmek maksadıyla uluslararası rotalarda daha yavaş ancak birim taşıma ücreti çok daha düşük olan denizyolu taşımacılığına geçiş yapmıştır. Yıl sonu finansal raporlarında, birim navlun giderlerinde %60'lık bir düşüş gözlemlenmesine karşın; işletmenin fiziksel dağıtım sistemini oluşturan faaliyetlerin bütününü kapsayan maliyetlerin (taşıma, depolama, stok bulundurma ve sipariş yönetimi) önceki döneme kıyasla ciddi oranda arttığı saptanmıştır.

Fiziksel dağıtım (lojistik) yönetimindeki 'toplam maliyet yaklaşımı' (total cost approach) çerçevesinde ele alındığında, navlun giderlerindeki bu radikal düşüşe rağmen sistemin genel maliyetinin artmasına yol açan temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Denizyolu taşımacılığının uzun transit süresinin yoldaki stok miktarını artırmasıyla birlikte, ürünlerin yüksek sermaye bağlama ve teknolojik eskime maliyetlerinin sağlanan taşıma tasarrufunu fazlasıyla aşmasıCevap
  2. B
    Taşıma modundaki bu değişikliğin işletmenin pazar kapsama alanını daraltarak, yoğun dağıtım stratejisinden zorunlu olarak özel (inhisari) dağıtıma geçişine yol açması
  3. C
    Havayolundan denizyoluna geçişle beraber dağıtım kanalındaki aracı sayısının artmasının, üretici ile aracılar arasında çözümsüz dikey kanal çatışmalarını tetiklemesi
  4. D
    İşletmenin müşteri tatmini yerine yalnızca operasyonel süreçlere odaklanarak pazarlama miyopluğuna düşmesi ve bunun sonucunda talep tahminleme maliyetlerinin fiktif olarak artması
  5. E
    Denizyolu taşımacılığında birim değişken maliyetler havayoluna göre düşük olsa da, liman vergileri ve gümrükleme gibi sabit işlem maliyetlerinin başabaş noktasını ulaşılamaz kılması

Cevap

Uzun transit sürelerinin boru hattı stoklarını artırması ve yüksek değerli ürünlerde bu durumun devasa bir stok bulundurma ile eskime maliyeti yaratarak taşıma tasarrufunu anlamsız kılmasıdır.
Lojistik yönetiminde toplam maliyet yaklaşımı, lojistik fonksiyonların birbiriyle entegre çalıştığını ve bir alandaki maliyeti minimize etme çabasının diğer bir alandaki maliyeti sıçratarak toplam sistem maliyetini artırabileceğini savunur. Soru metnindeki teknolojik ürünler hem yüksek değerlidir (yüksek sermaye bağlar) hem de hızla teknolojik eskimeye uğrar. Havayolundan denizyoluna geçildiğinde taşıma süresi haftalarca uzar. Bu yavaşlık, malların yolda bağlı kalmasına (boru hattı stoklarında devasa artış) ve talebi karşılayabilmek için depolarda yüksek emniyet stoku tutulmasına neden olur. Stok tutmanın ve ürünlerin gemideyken teknolojik ömrünü tüketmesinin yarattığı maliyet (elde bulundurma ve eskime maliyeti), taşıma ücretinden elde edilen tasarrufu misliyle aşarak işletmenin toplam lojistik maliyetini yükseltir.

Adım Adım Çözüm

1
Lojistik toplam maliyet (total cost) yaklaşımının formülünü ve mantığını hatırlayın.
Toplam Lojistik Maliyet = Taşıma + Depolama + Stok Bulundurma + Sipariş İşleme.
Bir maliyet kalemindeki düşüşün, diğer bir kalemde artışa yol açabileceği (ödünleşme) kuralını uygulamak için gereklidir.
2
Soru metnindeki ürünün ve senaryonun özelliklerini analiz edin.
Ürün 'yüksek katma değerli' ve 'kısa yaşam eğrisine' sahiptir. Taşıma hızı düşmüş (denizyolu), navlun ucuzlamıştır.
Ürün özelliklerinin hangi lojistik maliyet kalemini en çok etkileyeceğini bulmak için gereklidir.
3
Taşıma hızının düşmesinin diğer maliyet kalemlerine etkisini sentezleyin.
Yavaş taşıma, ürünlerin yolda daha uzun süre kalmasına (boru hattı stok artışı) ve müşteri talebini karşılamak için depolarda daha fazla emniyet stoku tutulmasına neden olur.
Maliyetler arası ödünleşmeyi (trade-off) mekanizmasını kurmak için gereklidir.
4
Sonucu değerlendirin.
Yüksek değerli ve çabuk eskiyen ürünlerde stok bulundurma maliyeti (paranın zaman değeri ve eskime riski) çok yüksektir. Bu artış, navlundan edilen tasarrufu yok ederek toplam maliyeti artırmıştır.
Doğru seçeneği (A) teyit etmek için nihai bağlantıdır.

Anahtar Kavram

Fiziksel Dağıtımda Toplam Maliyet Yaklaşımı ve Faaliyetler Arası Ödünleşme (Trade-off)

Daha Fazla Pratik

Fiziksel dağıtım maliyetlerini etkileyen diğer bir kavram olan 'Sipariş Döngü Süresi'ni ve bu sürenin kısaltılmasının hangi maliyetleri artırıp hangilerini azaltacağını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam lojistik maliyeti bir terazi gibi düşünebilirsiniz. Terazinin bir kefesinde 'Taşıma Maliyeti', diğer kefesinde 'Stok Bulundurma Maliyeti' vardır. Taşıma maliyeti ne kadar ucuzlarsa (hız düşerse), stok bulundurma maliyeti kefesi o kadar ağırlaşır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla