Uluslararası Finansal Yönetim Alıştırma Soruları — KPSS İşletme

Soru 1Soru →

Türkiye'de faaliyet gösteren bir işletme, 6 ay sonra yapacağı ithalat ödemesi için kur riskinden korunmak amacıyla bankadan forward (vadeli) döviz kuru kotasyonu talep etmiştir. Piyasada mevcut veriler aşağıdaki gibidir:

* Spot Döviz Kuru: 1 ABD Doları = $30,00$ TL
* Türkiye'de yıllık risksiz faiz oranı: $\%42$
* ABD'de yıllık risksiz faiz oranı: $\%20$

Faiz Oranı Paritesi (Interest Rate Parity) teorisinin geçerli olduğu varsayımı altında, bankanın bu işlem için kote etmesi beklenen 6 aylık teorik forward kuru aşağıdakilerden hangisidir?

25,35

27,27

33,00

35,50

36,30

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 33,00

Cevap

Doğru yanıt 33,00 TL olan seçenektir.

Faiz Oranı Paritesi (IRP) teorisine göre, teorik vadeli döviz kuru (Forward Rate), spot kurun yerli ve yabancı dönemsel faiz faktörlerine oranlanmasıyla bulunur. İşlem 6 aylık olduğundan, Türkiye'nin %42'lik yıllık faizi %21 dönemsel faize, ABD'nin %20'lik faizi ise %10 dönemsel faize denk gelir. Bu değerler

F = 30,00 \times \frac{1 + 0,21}{1 + 0,10}

formülünde yerine konulduğunda

30,00 \times 1,10 = 33,00

TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Yurtiçi ve yurtdışı dönemsel faiz oranlarını hesaplamak.

TR 6 aylık faiz:

0,42 \times (6/12) = 0,21

. ABD 6 aylık faiz:

0,20 \times (6/12) = 0,10

.

Vade 6 ay olduğu için yıllık faiz oranlarının dönemsel faiz oranlarına çevrilmesi gerekir.

2

Faiz Oranı Paritesi formülünü yazmak.

F = S \times \frac{1 + i_d}{1 + i_f}

formülü oluşturulur.

Teorik vadeli kur, iki ülkenin faiz oranları arasındaki farkı dengeleyecek şekilde oluşur.

3

Değerleri formüle yerleştirerek sonucu hesaplamak.

F = 30,00 \times \frac{1 + 0,21}{1 + 0,10} = 30,00 \times \frac{1,21}{1,10} = 30,00 \times 1,10 = 33,00

TL.

Matematiksel işlemin tamamlanarak doğru teorik vadeli kurun bulunması.

Anahtar Kavram

Faiz Oranı Paritesi (Interest Rate Parity) ve Vadeli Kur Hesaplaması

Soru 2Soru →

Bir makro serbest fon analisti, Amerikan Doları (USD) ve Türk Lirası (TL) piyasalarındaki fiyatlamaları değerlendirirken Faiz Oranı Paritesi (IRP) modelini kullanmaktadır.

Analistin dikkate aldığı güncel piyasa verileri şöyledir:
• Spot döviz kuru ( $S$ ): $1 \text{ USD} = 25,00 \text{ TL}$
• TL cinsinden risksiz yıllık nominal faiz oranı: $\%42,4$
• USD cinsinden risksiz yıllık nominal faiz oranı: $\%2,0$
• Beklenen işlem vadesi: $6 \text{ ay}$

Piyasalarda tam sermaye hareketliliği ve faiz oranı paritesinin geçerli olduğu varsayımı altında, analistin hesaplaması gereken 6 ay vadeli (forward) teorik döviz kuru aşağıdakilerden hangisidir? (Hesaplamalarda faiz oranlarının vadeye basit orantı ile dönüştürüleceği varsayılacaktır.)

20,83

30,00

30,05

30,30

34,90

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30,00

Cevap

Doğru cevap 30,00 değeridir.

Faiz oranı paritesi (IRP) teorisine göre vadeli (forward) kur, spot kur ile ülkeler arasındaki faiz farklılıklarının matematiksel ilişkisine dayanır. Formül:

F = S \times \frac{1 + i_{yerli}}{1 + i_{yabanci}}

şeklindedir. İşlem vadesi 6 ay olduğu için öncelikle yıllık nominal faizler 6 aylık döneme çevrilmelidir (

i_{TL} = 0,424 / 2 = 0,212

ve

i_{USD} = 0,02 / 2 = 0,01

). Bu değerler IRP formülünde yerine konulduğunda;

F = 25,00 \times \frac{1 + 0,212}{1 + 0,01} = 25,00 \times \frac{1,212}{1,01} = 25,00 \times 1,2 = 30,00

sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1

6 aylık işlem vadesine uygun olarak TL ve USD faiz oranlarının dönemlik (altı aylık) değerlerini hesaplamak.

TL dönem faizi:

\%42,4 / 2 = \%21,2

(

0,212

). USD dönem faizi:

\%2,0 / 2 = \%1,0

(

0,01

).

Verilen faiz oranları yıllıktır, ancak işlem vadesi 6 ay olduğundan oranların 6 aylık basit döneme dönüştürülmesi gerekir.

2

Faiz oranı paritesi (IRP) formülünü matematiksel olarak kurmak.

F = 25,00 \times \frac{1 + 0,212}{1 + 0,01}

Teorik vadeli (forward) döviz kuru, spot kurun yerel ve yabancı para birimlerinin faiz oranları rasyosuyla düzeltilmesi (

F = S \times \frac{1 + i_{yerli}}{1 + i_{yabanci}}

) aracılığıyla bulunur.

3

Kesirli işlemi tamamlayarak nihai forward kurunu hesaplamak.

F = 25,00 \times \frac{1,212}{1,01} = 25,00 \times 1,2 = 30,00 \text{ TL}

Formüldeki bölme işlemi (

1,212 / 1,01 = 1,2

) gerçekleştirilip spot kur ile çarpılarak kesin teorik fiyata ulaşılır.

Anahtar Kavram

Faiz Oranı Paritesi (Interest Rate Parity - IRP) ve Forward Kur Hesaplaması

Soru 3Soru →

İmalat sektöründe faaliyet gösteren bir işletme, İngiltere'den hammadde ithal etmiş olup tedarikçisine 6 ay sonra ödeme yapacaktır. İşletmenin finans yöneticisi, kur riskini hedge etmek amacıyla bir banka ile forward (vadeli) döviz alım sözleşmesi yapmayı planlamaktadır. Piyasadaki güncel veriler aşağıda verilmiştir:

- Spot USD/TL kuru: 32,00
- Spot GBP/USD çapraz kuru: 1,25
- TL için yıllık faiz oranı: %42
- GBP için yıllık faiz oranı: %20

Faiz Oranı Paritesi'ne (IRP) göre, finans yöneticisinin bankayla yapacağı 6 aylık GBP/TL forward sözleşmesinde kilitleneceği vadeli döviz kuru teorik olarak ne olmalıdır?

28,16

36,36

44,00

44,40

47,33

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 44,00

Cevap

44,00

Teorik forward kuru bulmak için öncelikle GBP/TL çapraz spot kuru 40,00 TL olarak hesaplanmalıdır. Ardından, sözleşme vadesi 6 ay olduğundan yıllık faiz oranları yarıya indirilerek TL için %21, GBP için %10 olarak belirlenir. Faiz oranı paritesi (IRP) formülü uygulandığında, 40,00 * (1,21 / 1,10) işlemiyle doğru değer olan 44,00 TL'ye ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Spot GBP/TL çapraz kurunun hesaplanması.

1 GBP = 1,25 USD ve 1 USD = 32,00 TL verildiğinden, Spot GBP/TL = 1,25 * 32,00 = 40,00 TL olarak bulunur.

Forward kur hesaplamasına başlamadan önce, işlem görecek para birimlerinin (GBP ve TL) birbirine karşı anlık değerinin (spot kur) bulunması zorunludur.

2

6 aylık dönemsel faiz oranlarının belirlenmesi.

TL için 6 aylık faiz = %42 / 2 = %21 (0,21). GBP için 6 aylık faiz = %20 / 2 = %10 (0,10).

İşlem vadesi 6 ay olduğu için, formülde kullanılacak faiz oranlarının yıllık bazdan 6 aylık (yarıyıl) döneme uyarlanması gerekir.

3

Faiz Oranı Paritesi (IRP) formülü ile forward kurun hesaplanması.

Forward Kur = Spot Kur * (1 + TL Faizi) / (1 + GBP Faizi) = 40,00 * (1 + 0,21) / (1 + 0,10) = 40,00 * 1,21 / 1,10 = 40,00 * 1,10 = 44,00 TL.

Yüksek faizli para birimi, düşük faizli para birimine karşı faiz farkı kadar iskontolu olmalıdır. Bu formül risksiz arbitrajı engelleyen denge fiyatını verir.

Anahtar Kavram

Faiz Oranı Paritesi (IRP) ve Çapraz Kur Hesaplaması

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 4Soru →

Bir dış ticaret şirketinin hazine yöneticisi, bütçe planlaması yaparken Satınalma Gücü Paritesi (SGP) teorisinden faydalanmaktadır. Şirketin ana işlem dövizi olan Euro'nun mevcut piyasadaki spot kuru $1 \text{ EUR} = 30 \text{ TL}$ olarak işlem görmektedir. İlgili dönemde Türkiye'de beklenen yıllık enflasyon oranı $\%65$ , Euro bölgesinde beklenen yıllık enflasyon oranı ise $\%10$ olarak öngörülmüştür. Buna göre, Nispi Satınalma Gücü Paritesi'ne (Relative PPP) göre 1 yıl sonraki beklenen EUR/TL döviz kuru aşağıdakilerden hangisidir?

20,00

33,00

45,00

46,50

49,50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 45,00

Cevap

45,00

Nispi Satınalma Gücü Paritesi'ne (Relative PPP) göre gelecekteki döviz kuru, mevcut spot kurun (yurtiçi enflasyon faktörü / yurtdışı enflasyon faktörü) oranıyla çarpılmasıyla bulunur. Formül:

E_1 = E_0 \times \frac{1 + \pi_{yurtici}}{1 + \pi_{yurtdisi}}

şeklindedir. Türkiye enflasyonu

\%65

, Avrupa enflasyonu

\%10

olduğunda çarpan

1,65 / 1,10 = 1,5

olur.

30 \text{ TL}

olan spot kur

1,5

ile çarpıldığında

45,00

sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Verilerin belirlenmesi

S = 30

,

\pi_{TR} = \%65

(

0,65

),

\pi_{EU} = \%10

(

0,10

)

SGP formülünde kullanılacak girdilerin ayrıştırılması

2

Nispi Satınalma Gücü Paritesi (PPP) formülünün uygulanması

E_1 = S \times \frac{1 + \pi_{TR}}{1 + \pi_{EU}}

Gelecekteki kurun ülkeler arası enflasyon farklarına göre hesaplanması

3

Değerlerin yerine konması ve matematiksel işlemin yapılması

E_1 = 30 \times \frac{1 + 0,65}{1 + 0,10} = 30 \times \frac{1,65}{1,10} = 30 \times 1,5 = 45,00

Beklenen 1 yıl sonraki döviz kurunun nihai olarak bulunması

Anahtar Kavram

Nispi Satınalma Gücü Paritesi (Relative Purchasing Power Parity)

Uluslararası Finansal Yönetim

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar