Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTemel Kavramlar ve Hata Türleri

Bir kamu kurumu, çalışanlarının iş tatmin düzeyini belirlemek amacıyla bir araştırma planlamaktadır. Bu araştırmanın yürütülmesi sırasında karşılaşılabilecek olası durumlar aşağıda verilmiştir:

I. Araştırmanın zaman ve bütçe kısıtları nedeniyle tüm çalışanlara (tam sayım) ulaşmak yerine rastgele seçilen bir alt grubun sonuçlarından yola çıkılarak kitle ortalamasının tahmin edilmesi ve bu tahminin kitle parametresinden şansa bağlı olarak sapması.

II. Anket formunda yer alan bazı soruların karmaşık bir dille ifade edilmesi nedeniyle, katılımcıların soruları yanlış anlayarak gerçek durumlarını yansıtmayan cevaplar vermesi.

Örnekleme teorisine göre, I ve II numaralı durumların tanımladığı hata türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Örnekleme hatası – Ölçüm hatasıCevap
  2. B
    Kapsama hatası – Cevaplamama hatası
  3. C
    Tip I hata – Tip II hata
  4. D
    Sistematik hata – Örnekleme hatası
  5. E
    Çerçeve hatası – İşlem hatası

Cevap

I numaralı durum Örnekleme hatası, II numaralı durum ise Ölçüm hatasıdır.
I numaralı maddede belirtilen, kitlenin tamamına ulaşılamaması sebebiyle seçilen örneklemden elde edilen istatistiğin kitle parametresinden şansa bağlı olarak sapması durumu 'Örnekleme Hatası'dır. II numaralı maddede belirtilen, ölçüm aracının (anket formunun) kusurlu olması veya katılımcının yanlış anlaması sebebiyle gerçek değerden uzaklaşılması ise örnekleme dışı hatalar sınıfında yer alan 'Ölçüm Hatası'dır.

Adım Adım Çözüm

1
I numaralı durumun analiz edilmesi
Durum, tam sayım yapılmaması ve sadece bir alt grubun incelenmesi nedeniyle ortaya çıkan 'şansa bağlı sapma' olarak tanımlanmıştır.
Kitle parametresi ile örneklem istatistiği arasındaki şansa bağlı bu doğal fark, literatürde tam olarak 'Örnekleme Hatası' (Sampling Error) olarak adlandırılır.
2
II numaralı durumun analiz edilmesi
Durum, soruların karmaşık olması sebebiyle katılımcıların yanlış cevap vermesi olarak tanımlanmıştır.
Anketörün tutumu, anket formunun tasarımı veya katılımcının bilerek/bilmeyerek yanlış bilgi vermesi sonucu gerçek değerden uzaklaşılması, örnekleme dışı hatalardan biri olan 'Ölçüm Hatası' (Measurement Error) veya Gözlem Hatasıdır.

Anahtar Kavram

Örnekleme Hatası ve Örnekleme Dışı Hata Türleri
Bu soruyu puanla

Konular

Temel Kavramlar ve Hata Türleri

Bu konudan daha fazla soru