Bir makroekonomi araştırmacısı, bir ülkede 'enflasyon hedeflemesi' rejimine geçişin, politika faiz oranı () ile enflasyon oranı () arasındaki ilişkide yapısal bir kırılmaya yol açıp açmadığını test etmek istemektedir.
Rejime geçiş yılından önceki dönemler için , geçiş yılı ve sonrasındaki dönemler için olmak üzere bir kukla değişken tanımlanmış ve aşağıdaki regresyon modeli tahmin edilmiştir:
Tahmin sonuçlarına göre, katsayılara ait istatistiksel anlamlılık testlerinin p-değerleri şu şekilde elde edilmiştir:
- için t-testi p-değeri:
- için t-testi p-değeri:
- için ortak (joint) F-testi p-değeri:
Anlamlılık düzeyi olarak alındığında, araştırmacının elde ettiği bu sonuçlara dayanılarak yapılacak en doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?
- Enflasyon hedeflemesi rejimine geçişle birlikte enflasyonun otonom seviyesinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişim (kesişim kırılması) yaşanmamış, ancak faiz oranının marjinal etkisinde anlamlı bir değişim (eğim kırılması) gerçekleşmiştir. Bu durum genel bir yapısal kırılmanın varlığını gösterir.Cevap
- BModeldeki t-testlerinden birinin () anlamsız olması nedeniyle tam bir yapısal kırılmadan söz edilemez; F-testinin anlamlı çıkması yalnızca faiz oranının enflasyon üzerindeki genel açıklayıcılığını yansıtır.
- CYeni rejimle birlikte modelin sabit teriminde anlamlı bir kayma gerçekleşmiş, ancak faiz oranının enflasyon üzerindeki kısmi etkisi (eğimi) istatistiksel olarak değişmeden kalmıştır.
- DBireysel testte katsayısı anlamsız bulunduğu için kukla değişkeninin modelden dışlanması gerekir; aksi takdirde EKK tahmincileri sapmalı (biased) hale gelecektir.
- EKesişim kuklasının anlamsız, eğim kuklasının ise anlamlı çıkması modelde çoklu doğrusal bağlantı problemi olduğunu gösterdiğinden, EKK tahmincileri sapmalı hale gelmiş ve test sonuçları geçersiz olmuştur.
Cevap
Enflasyonun otonom seviyesinde anlamlı bir değişim olmamasına rağmen, faiz oranının marjinal etkisinde anlamlı bir değişim gerçekleşmiş ve bu durum genel bir yapısal kırılmaya işaret etmiştir.
Verilen modelde kesişim (sabit terim) kuklasının, ise eğim kuklasının katsayısıdır. katsayısına ait p-değeri () anlamsız olduğu için modelin sabit teriminde bir yapısal kırılma (kayma) yoktur. Ancak katsayısına ait p-değeri () anlamlı olduğu için bağımsız değişkenin eğiminde bir yapısal kırılma meydana gelmiştir. Ayrıca kısıtını test eden ortak F-testinin p-değeri () anlamlıdır, yani genel olarak modelde yapısal bir kırılma mevcuttur. Bu kırılmanın kaynağı sadece eğimdeki (faizin enflasyon üzerindeki etkisindeki) değişimdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yapısal Kırılmanın Kukla Değişkenlerle Testi (Chow Testi Alternatifi)