Bir kamu idaresi, yetki alanındaki işletmeler üzerinde eşzamanlı iki farklı veri derleme çalışması planlamaktadır:
I. Ülkede faaliyet gösteren ve toplam sayısı sadece 45 olan stratejik tesisin tamamında, yasal bir mevzuat gereği yapılması zorunlu olan detaylı güvenlik denetimi.
II. Ülke genelindeki yüz binlerce KOBİ'nin (Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler) yeni mali düzenlemelere uyum oranını ve eğilimlerini ölçmeyi amaçlayan kapsamlı bir araştırma.
Kurumun istatistik birimi, birinci araştırma için tam sayım (census), ikinci araştırma için ise örnekleme (sampling) yönteminin uygulanmasına karar vermiştir.
Tam sayım ve örnekleme yöntemlerinin hata türleri, maliyet, zaman ve duyarlılık kısıtları açısından karşılaştırılması dikkate alındığında, bu karar süreciyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi istatistiksel olarak en geçerlidir?
- İkinci araştırmada yeterli bütçe ve personel bulunsa dahi tam sayım uygulanması, organizasyonel zorluklar ve ölçüm süreçlerinin kontrol edilememesi nedeniyle örnekleme dışı hataları artırarak toplam hatanın iyi tasarlanmış bir örneklemeye kıyasla daha büyük olmasına yol açabilir.Cevap
- BBirinci araştırmada tam sayım yönteminin uygulanması, kitledeki tüm birimlere ulaşıldığı için veri derleme aşamasındaki hem örnekleme hatalarını hem de örnekleme dışı hataları tamamen ortadan kaldırır.
- Cİkinci araştırmada örnekleme yönteminin tercih edilmesi, kitleye ait sabit bir değer olan istatistiğin, örneklemden hesaplanan ve varyansa sahip olan parametreye kıyasla daha kolay tahmin edilebilmesinden kaynaklanır.
- DHer iki araştırmada da elde edilecek sonuçların istatistiksel geçerliliği, listeleme işlemlerinin yapıldığı örnekleme birimi ile verinin fiilen ölçüldüğü gözlem biriminin istisnasız olarak özdeş (aynı) birimler olmasına bağlıdır.
- Eİkinci araştırmadaki örnekleme süreci verilerde yalnızca örnekleme dışı hatalara yol açarken, birinci araştırmadaki tam sayım işlemi sadece birimler arası yapısal farklılıklardan kaynaklanan örnekleme hatasını barındırır.