Soru

Zorluk: OrtaTam Sayım ve Örnekleme Karşılaştırması

İstatistiksel veri derleme süreçlerinde tam sayım (census) ve örnekleme (sampling) yöntemleri arasında seçim yapılırken; maliyet, zaman, personelin niteliği ve hedeflenen hassasiyet düzeyi gibi çeşitli faktörler belirleyici olmaktadır. Bazı durumlarda, bütçe kısıtı olmamasına rağmen örnekleme yönteminin tam sayıma göre daha doğru (hassas) sonuçlar verdiği kabul edilmektedir. Buna göre, çok geniş kitlelerde örnekleme yönteminin tam sayıma göre daha güvenilir sonuçlar verebilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tam sayımda kitle hacmi arttıkça ölçüm, kayıt ve yanıtsızlık gibi örnekleme dışı hataların (non-sampling error) kontrol edilmesinin zorlaşması ve artmasıCevap
  2. B
    Tam sayım yöntemiyle kitledeki tüm birimler incelendiğinde örnekleme hatasının (sampling error) maksimum düzeye ulaşması
  3. C
    Örnekleme yöntemiyle elde edilen istatistiklerin, kitle parametrelerini her zaman tam sayım değerinden daha büyük tahmin etme eğiliminde olması
  4. D
    Örnekleme hatasının sadece tam sayım yapıldığında, örnekleme dışı hataların ise sadece örnekleme yapıldığında ortaya çıkması
  5. E
    Tam sayımın sadece kitle parametrelerini tahmin etmek, örneklemenin ise bu parametreleri kesin olarak hesaplamak amacıyla kullanılması

Cevap

Çok geniş kitlelerde tam sayımda birim sayısının fazlalığı nedeniyle örnekleme dışı hataların (ölçüm, kayıt, yanıtsızlık vb.) kontrol edilemez düzeyde artması, örneklemeyi daha güvenilir kılar.
Doğru seçenek, geniş kitlelerde tam sayım yapıldığında örnekleme dışı hataların (ölçüm, kayıt, yanıtsızlık gibi) yönetiminin çok zorlaştığını ve bu hataların miktarının, örnekleme yönteminden kaynaklanan toplam hatayı aşabileceğini doğru bir şekilde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hata türlerini tanımlayın
Örnekleme hatası (rassal seçimden kaynaklı) ve örnekleme dışı hata (insan/ölçüm kaynaklı) belirlendi.
Yöntemlerin doğruluğunu karşılaştırmak için hata kaynaklarını anlamak gerekir.
2
Tam sayım ve örnekleme yöntemlerini bu hata türleri açısından kıyaslayın
Tam sayımda örnekleme hatası 00 iken, örnekleme dışı hata hacim nedeniyle çok yüksektir.
Çok geniş kitlelerde denetim ve eğitim zorluğu örnekleme dışı hataları domine edici kılar.
3
Toplam hata yaklaşımıyla karar verin
Örnekleme yöntemindeki toplam hata (örnekleme + örnekleme dışı), tam sayımdaki (sadece örnekleme dışı) hatadan daha küçük olabilir.
Veri kalitesi ve kontrol edilebilirliği, örnekleme yönteminde sınırlı sayıda birimle daha yüksek sağlanır.

Anahtar Kavram

Toplam Hata Paradoksu: Çok geniş kitlelerde, örnekleme yöntemindeki sınırlı birim üzerinde uygulanan titiz denetim, tam sayımda kaçınılmaz olan devasa örnekleme dışı hatalardan daha güvenilir sonuçlar sağlar.

Daha Fazla Pratik

Örnekleme hatasının örneklem hacmi (nn) arttıkça nasıl değiştiğini ve örnekleme dışı hatanın hacimle ilişkisini gösteren grafiklere göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla