Bir kamu kurumunda veri analisti olarak çalışan uzman, iki nicel değişken arasındaki ilişkiyi modellemek için klasik basit doğrusal regresyon modelini () kurmuştur.
Analistin kurduğu bu modelin teorik altyapısı, EKK (En Küçük Kareler) tahmin edicilerinin özellikleri ve Gauss-Markov varsayımları dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- Gauss-Markov teoremine göre EKK tahmin edicilerinin En İyi Doğrusal Yansız Tahmin Edici (BLUE) olabilmesi için hata terimlerinin () mutlaka normal dağılıma sahip olması gerekir.Cevap
- BBağımlı değişkenin () gözlemlenen her bir değeri; modelin bağımsız değişkeni ile açıklanan deterministik bir bileşen ile modele dahil edilmeyen dışsal etkenleri barındıran stokastik bir bileşenin toplamıdır.
- CEKK tahmin yöntemi, bağımlı değişkenin gerçek değerleri ile modelin tahmin ettiği değerler arasındaki farklar olan artıkların kareleri toplamını () minimize etme prensibine dayanır.
- DModelde otokorelasyon veya değişen varyans sorununun ortaya çıkması durumunda, EKK tahmin edicileri yansızlık özelliğini korumaya devam etse de minimum varyanslı olma (etkinlik) özelliğini kaybeder.
- EHata terimlerinin beklenen değerinin sıfır olması () varsayımı, EKK yöntemi ile elde edilen sabit terim () tahmin edicisinin yansız bir tahmin edici olmasını sağlayan temel koşuldur.
Cevap
Gauss-Markov teoremine göre EKK tahmin edicilerinin BLUE olabilmesi için hata terimlerinin normal dağılıma sahip olması gerektiğini belirten ifade yanlıştır.
Gauss-Markov teoremi; modelin doğrusal olması, hata terimlerinin beklenen değerinin sıfır olması, sabit varyanslı olması ve ardışık hata terimleri arasında ilişki bulunmaması (otokorelasyon olmaması) durumunda EKK tahmin edicilerinin En İyi Doğrusal Yansız Tahmin Edici (BLUE) olduğunu kanıtlar. Bu teoremin varsayımları arasında hata terimlerinin normal dağılıma sahip olması şartı yoktur. Normallik varsayımı, BLUE özelliklerini kazanmak için değil; regresyon katsayılarının istatistiksel anlamlılığını test etmek amacıyla uygulanan t ve F testlerinin geçerli olabilmesi için modelde aranan ek bir varsayımdır. Bu nedenle normalliği BLUE için zorunlu tutan ifade istatistiksel olarak yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gauss-Markov Teoremi ve Regresyon Varsayımları