Bir ekonometri araştırmacısı, kesitsel ve zaman serisi verilerinin birleştirildiği bir çalışmada kurduğu doğrusal regresyon modelinde; bağımsız değişkenlerin stokastik olmadığını ve bozucu (hata) terimin beklenen değerinin sıfır () olduğunu tespit etmiştir. Ancak verilerin yapısı gereği, bozucu terimlerin varyansının gözlemden gözleme sistematik olarak farklılaştığı () ve ardışık gözlemlerin bozucu terimleri arasında sıfırdan farklı bir korelasyon bulunduğu () saptanmıştır.
Bu tespitler ışığında, modeldeki En Küçük Kareler (EKK) katsayı tahmin edicilerinin istatistiksel özellikleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- Tahmin ediciler kitle parametresinin sapmasız birer kestirimcisi olmaya devam eder ancak doğrusal tahmin ediciler sınıfındaki en küçük varyansa sahip olma (etkinlik) özelliklerini yitirir.Cevap
- BTahmin ediciler, Gauss-Markov teoremi gereği hem sapmasız hem de sınıfındaki en küçük varyansa sahip olma özelliklerini bir arada sürdürür.
- CVaryansın sabit olmaması ve ardışık bağımlılık, tahmin edicilerin ortalamasını kaydırarak kitle parametresinden sapmalı hale gelmelerine neden olur.
- DYaşanan varsayım ihlalleri çoklu doğrusal bağlantıya yol açtığından, EKK tahmin edicileri sapmasızlık özelliğini tamamen kaybeder.
- EVarsayım ihlalleri nedeniyle değişkenler arasındaki nedensellik bağı koptuğu için, belirtme katsayısı () üzerinden yapılacak tüm yorumlar geçersiz olur.
Cevap
Tahmin ediciler kitle parametresinin sapmasız birer kestirimcisi olmaya devam eder ancak doğrusal tahmin ediciler sınıfındaki en küçük varyansa sahip olma (etkinlik) özelliklerini yitirir.
Verilen senaryoda bozucu terimin beklenen değerinin sıfır () ve bağımsız değişkenlerin sabit (stokastik olmayan) olması, EKK tahmin edicilerinin sapmasızlığını garanti eder. Ancak, Gauss-Markov teoremine göre tahmin edicilerin doğrusal tahmin ediciler sınıfında 'en iyi' (minimum varyanslı) olabilmesi için sabit varyans ve ardışık bağımlılık olmaması varsayımlarının da sağlanması gerekir. Bu varsayımların ihlal edilmesi, tahmin edicilerin varyansının büyümesine yol açarak onları etkinlik özelliğinden mahrum bırakır. Bu nedenle tahmin ediciler sapmasız kalır ancak en iyi (etkin) olma niteliklerini kaybederler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gauss-Markov Teoremi ve Varsayım İhlallerinin Etkileri