Examkin

Soru

Zorluk: OrtaFaktöriyel Tasarımlarda Temel Kavramlar, Ana Etki ve Etkileşim

Bir kamu kurumunda personelin hizmet içi eğitim sonrasındaki başarı puanlarını incelemek amacıyla, 'Eğitim Formatı' (AA: Çevrimiçi, Yüz yüze) ve 'Personel Deneyimi' (BB: 5 Yıldan Az, 5 Yıl ve Üzeri) olmak üzere iki faktörlü bir deney tasarlanmıştır. Her bir hücrede eşit sayıda personel bulunmaktadır. Deney sonucunda elde edilen hücre ortalamaları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Eğitim Formatı5 Yıldan Az Deneyim5 Yıl ve Üzeri Deneyim
Çevrimiçi5080
Yüz yüze7060

Varyans analizi sonucunda faktörler arası etkileşimin istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur.

Buna göre, bu araştırmanın sonuçları ve tasarımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi istatistiksel olarak en doğru yorumdur?

  1. Eğitim formatının başarı üzerindeki etkisi personelin deneyim düzeyine göre zıt yönlü değiştiği için, ana etkilerin tek başına yorumlanması yanıltıcıdır.Cevap
  2. B
    Her iki eğitim formatının marjinal başarı ortalamaları eşit hesaplandığı için, bu iki faktör arasında etkileşim etkisinin ortaya çıkması imkânsızdır.
  3. C
    Deneyimli personelin marjinal ortalaması daha yüksek olduğundan, etkileşim gerçeği göz ardı edilerek deneyim faktörünün her iki formatta da başarıyı artırdığı genellemesi yapılmalıdır.
  4. D
    Bu istatistiksel analizde bağımlı değişkeni etkileyen toplam dört farklı faktör (Çevrimiçi, Yüz yüze, 5 yıldan az, 5 yıl ve üzeri) bulunmaktadır.
  5. E
    Bu iki yönlü varyans analizi modelinde, Eğitim Formatı ile Personel Deneyimi etkileşiminin serbestlik derecesi 44'tür.

Cevap

Eğitim formatının etkisi deneyim düzeyine göre tersine döndüğünden, ana etkiler yerine etkileşim etkisinin yorumlanması gerektiğini belirten ifadedir.
Tablo verileri incelendiğinde, çevrimiçi eğitim formatında deneyimli personelin başarısı (8080) deneyimsizlerden (5050) yüksektir. Buna karşılık, yüz yüze eğitim formatında deneyimsizlerin başarısı (7070) deneyimlilerden (6060) yüksektir. Bu durum istatistiksel olarak kesişen (disordinal) bir etkileşime işaret eder. Etkileşimin bu kadar güçlü olduğu durumlarda, faktörlerin genel ortalamalarına (ana etkilere) bakarak yorum yapmak veri kümesinin içindeki zıt yönlü eğilimleri gizleyeceği için istatistiksel olarak hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Faktörlerin marjinal (satır ve sütun) ortalamalarını hesapla.
Çevrimiçi ortalama: (50+80)/2=65(50+80)/2 = 65, Yüz yüze ortalama: (70+60)/2=65(70+60)/2 = 65. Deneyimsiz ortalama: (50+70)/2=60(50+70)/2 = 60, Deneyimli ortalama: (80+60)/2=70(80+60)/2 = 70.
Ana etkilerin boyutunu ve etkileşimin bu etkileri nasıl maskelediğini görmek için.
2
Etkileşimin yönünü ve doğasını incele.
Çevrimiçi eğitimde deneyimliler (80>50)(80 > 50) daha başarılıyken, yüz yüze eğitimde deneyimsizler (70>60)(70 > 60) daha başarılıdır. Çapraz (disordinal) etkileşim vardır.
Değişkenlerin birbirlerine bağlı olarak nasıl bir tepki verdiğini tespit etmek için.
3
Anlamlı disordinal etkileşim durumunda yorumlama kuralını uygula.
Ana etkiler (marjinal ortalamalar) tek başına yanıltıcı olduğundan doğrudan etkileşim üzerinden yorum yapılmalıdır.
İstatistiksel analizde ana etkilerin etkileşim altındaki geçerliliğini değerlendirmek için.

Anahtar Kavram

Faktöriyel Tasarımlarda Etkileşim ve Ana Etki Yorumu
Bu soruyu puanla

Konular

Faktöriyel Tasarımlarda Temel Kavramlar, Ana Etki ve Etkileşim

Bu konudan daha fazla soru