Siyaset biliminde iktidarın 'otorite' niteliği kazanabilmesi, yönetilenlerin bu gücü 'meşru' kabul ederek rızaya dayalı bir itaat sergilemesine bağlıdır. Max Weber'in otorite tipolojisi bağlamında; yönetenlerin yetkilerini anayasal ve yasal sınırlar içerisinde, önceden belirlenmiş nesnel ve gayrişahsi kurallara dayanarak kullandığı sistemde, 'yasal-rasyonel otorite'yi sadece zorlamaya dayalı bir 'iktidar'dan ayıran en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİtaatin, yöneticinin şahsi karizmasına ve 'kurtarıcı' rolüne duyulan sarsılmaz inanca dayanması
- BYönetenlerin yetkilerinin sınırlarının ebedi gelenekler ve teamüller tarafından belirlenmiş olması
- İtaat yükümlülüğünün belirli bir şahsa değil, hukuk tarafından tanımlanmış olan 'makama' ve 'statüye' yönelik olmasıCevap
- DYönetimin, meşruiyet zemininden yoksun olarak sadece fiili zorlama ve cebir kapasitesiyle yürütülmesi
- EKarar alıcıların, kuralların boşluk bıraktığı alanlarda geniş bir keyfi takdir yetkisini şahsi lütufları için kullanması
Cevap
İtaat yükümlülüğünün belirli bir şahsa değil, hukuk tarafından tanımlanmış olan makama ve statüye yönelik olması
Yasal-rasyonel otoritede, meşruiyetin temeli rasyonel olarak oluşturulmuş hukuk kurallarıdır. Bu sistemde itaat, yöneticinin kişisel niteliklerine veya geleneğin kutsallığına değil, yöneticinin yasal olarak işgal ettiği makama ve o makamın sahip olduğu objektif yetkilere yapılır. Bu durum 'gayrişahsilik' olarak adlandırılır ve bu otorite tipini diğerlerinden ayıran en temel özelliktir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gayrişahsi Otorite ve Meşruiyet