Yapısal-işlevselci kuramın öncülerinden Talcott Parsons'a göre toplumsal sistemler, dış çevreden gelen baskılar veya içsel gerilimler karşısında statik bir yapıda kalmazlar; aksine bu değişimlere uyum sağlayarak yeni bir kararlılık durumuna geçerler. Sistemin değişimi radikal bir kopuş olarak değil, aksayan parçaların onarılması ve yeni bir yapıda bütünleşerek sürekliliğini koruması şeklinde ifade eden bu kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- Hareketli dengeCevap
- BSınıf çatışması
- CTarihsel materyalizm
- DKültürel gecikme
- EMekanik dayanışma
Cevap
Toplumsal sistemlerin değişim karşısında yeni bir kararlılık durumuna ulaşmasını ifade eden kavram hareketli dengedir.
Yapısal-işlevselci bakış açısına göre toplum, birbirine bağlı parçaların bir bütün oluşturduğu denge sistemidir. Talcott Parsons, toplumsal değişmeyi açıklarken 'hareketli denge' (dynamic equilibrium) kavramını kullanır. Bu kavrama göre, sistem dışsal bir şok veya içsel bir farklılaşma yaşadığında, bu durumu telafi edecek mekanizmaları devreye sokar ve başlangıçtaki statik durumuna dönmek yerine, yeni koşullara uyum sağlamış daha karmaşık bir denge seviyesine ulaşır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İşlevselci kuramda toplumsal değişme, sistemin çevresel uyum kapasitesini artıran ve yeni bir denge durumu (hareketli denge) yaratan evrimsel bir süreçtir.
İpuçları
1
İşlevselciler toplumu bir denge sistemi olarak görürler.
2
Sistem değişim karşısında yıkılmaz, yeni bir denge noktasına evrilir.
3
Parsons, bu denge durumunun statik değil, zamanla değişen/hareket eden bir yapıda olduğunu vurgular.
Daha Fazla Pratik
Parsons'un toplumsal sistemin işleyişini açıklayan AGIL şemasındaki 'Uyum' (Adaptation) işlevinin bu denge süreciyle ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s