Bir kamu kurumunda mühendis olarak görev yapan (T), mevzuat gereği "Daire Başkanı" tarafından kurulması gereken teknik bir komisyonun doğrudan üst makam olan "Genel Müdür" tarafından oluşturulduğunu, komisyon kurulmasına gerekçe gösterilen ihtiyacın fiilen mevcut olmadığını ve kendisinin bu komisyonda sırf kurum merkezinden uzaklaştırılmak amacıyla görevlendirildiğini iddia etmektedir. (T), bu görevlendirme işlemi nedeniyle katlandığı fazladan seyahat masraflarının da karşılanmasını isteyerek yargı yoluna başvuracaktır.
Buna göre, açılacak dava ve iptal davasının nitelikleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi idari yargılama usulü kurallarına uygundur?
- İptal davasının dinlenebilmesi için (T)'nin kişisel, meşru ve güncel bir menfaatinin ihlal edilmiş olması yeterli olup, verilecek iptal kararı işlemi yapıldığı andan itibaren geçmişe etkili olarak ortadan kaldırır.Cevap
- Bİşlemin mevzuatta yetkili kılınan Daire Başkanı yerine üst makam olan Genel Müdür tarafından tesis edilmesi, idare hukukunda yetki saptırması olarak nitelendirilir ve işlemin maksat unsurunu sakatlar.
- C(T)'nin haksız görevlendirme nedeniyle uğradığını iddia ettiği seyahat masraflarının tazmini talebi iptal davasının doğrudan kapsamındadır; mahkeme işlemi iptal ederken kendiliğinden bu zararın ödenmesine de karar verir.
- Dİdarenin işlemi sırf personeli kurumdan uzaklaştırmak saikiyle yapmış olması, işlemi sebep unsuru yönünden hukuka aykırı hale getirirken; komisyon kurma ihtiyacının hiç doğmamış olması işlemin maksat unsurunu sakatlar.
- Eİşleme dayanak gösterilen fiili durumun gerçekte olmaması, işlemi yapmaya sevk eden etken ile hukuki sonuç arasındaki illiyet bağını tamamen kopardığından işlemi doğrudan 'yok' hükmüne sokar.
Cevap
Doğru seçenek, iptal davasının dinlenebilmesi için kişisel, meşru ve güncel menfaat ihlalinin yeterli olduğunu ve iptal kararlarının geçmişe etkili sonuç doğurduğunu belirten ifadedir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, iptal davası açılabilmesi için davacının kişisel, meşru ve güncel bir 'menfaatinin ihlal edilmiş olması' yeterlidir (tam yargı davasındaki 'hak ihlali' şartından farklı olarak). İdari yargı merciinin verdiği iptal kararı, hukuka aykırı bulunan idari işlemi tesis edildiği tarihe kadar geriye götürerek bütün hukuki sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırır. Doğru olan ifade bu temel kuralı eksiksiz şekilde özetlemektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İptal Davasının Özellikleri ve İdari İşlemin Unsurları