Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYapısal İşlevselci Kuram

Sosyolojik kuramlar içerisinde makro düzeyde bir bakış açısı sunan yapısal işlevselci yaklaşıma göre toplumsal sistemler, kendilerini oluşturan parçaların karşılıklı bağımlılığı ve iş birliği sayesinde varlıklarını sürdürürler.

Buna göre;

I. Toplumsal yapıların her zaman sistemin bütünü için olumlu sonuçlar üretmediği, bazı durumların sistemin işleyişini zorlaştırabileceği (disfonksiyon),
II. Bir toplumsal sistemin hayatta kalabilmesi için uyum, amaca ulaşma, bütünleşme ve kalıp koruma (AGIL) zorunluluklarını yerine getirmesi gerektiği,
III. Toplumun, hâkim sınıfın çıkarlarını korumak için tasarlanmış bir eşitsizlikler alanı olduğu ve toplumsal değişimin ancak sınıfsal bir devrimle mümkün olacağı,

görüşlerinden hangileri yapısal işlevselci kuramın kuramsal çerçevesi içerisinde değerlendirilebilir?

  1. A
    Yalnız I
  2. I ve IICevap
  3. C
    I ve III
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Toplumsal yapıların sistem üzerindeki olumsuz etkilerini (disfonksiyon) ve sistemin hayatta kalma koşullarını (AGIL) içeren ifadeler yapısal işlevselci kuramı yansıtmaktadır.
Doğru yanıt olan seçenek, yapısal işlevselci kuramın iki önemli temsilcisinin görüşlerini birleştirir. Robert K. Merton'ın 'disfonksiyon' (işlevsel olmayan) kavramı, kurumların bazen sistem dengesini bozabileceğini kabul eder. Talcott Parsons'ın AGIL şeması ise sistemin sürekliliği için gerekli olan işlevsel önkoşulları (Ekonomi, Siyaset, Hukuk, Aile/Eğitim) tanımlar. Her iki unsur da modern yapısal işlevselci analizin temelini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Merton'ın işlevsel analizini değerlendir.
I. öncüldeki 'disfonksiyon' (işlevsel olmayan) kavramının Robert K. Merton tarafından kurama dahil edildiği belirlenir.
Merton, her toplumsal yapının sistem için mutlaka faydalı (işlevsel) olmayabileceğini savunarak kuramı esnetmiştir.
2
Parsons'ın sistem kuramını değerlendir.
II. öncüldeki AGIL şemasının Talcott Parsons'ın yapısal işlevselciliğe kazandırdığı temel bir model olduğu onaylanır.
AGIL (Uyum, Amaca Ulaşma, Bütünleşme, Kalıp Koruma), bir sistemin dengesini koruması için gereken işlevsel zorunluluklardır.
3
Çatışmacı kuram unsurlarını ayıkla.
III. öncüldeki 'hâkim sınıf', 'eşitsizlik alanı' ve 'devrim' kavramlarının çatışmacı kurama (Karl Marx) ait olduğu saptanır.
Yapısal işlevselcilik toplumu denge ve konsensüs (uzlaşma) üzerinden açıklarken, çatışmacı kuram güç ve baskı üzerinden açıklar.

Anahtar Kavram

Yapısal işlevselci kuram, toplumu uyumlu parçalardan oluşan bir sistem olarak görür; Merton ve Parsons bu sistemi işlevler ve zorunluluklar üzerinden detaylandırmıştır.
Bu soruyu puanla

Konular

Yapısal İşlevselci Kuram

Bu konudan daha fazla soru