Soru

Zorluk: OrtaYapısal İşlevselci Kuram

Yapısal işlevselci kuramın önemli isimlerinden Robert K. Merton, klasik işlevselciliğin 'toplumun her parçasının sistemin bütünü için olumlu bir işlevi olduğu' varsayımına eleştirel yaklaşarak kurama yeni analiz birimleri kazandırmıştır.

Buna göre;
I. Bir toplumsal kurumun veya uygulamanın sistemin dengesini bozucu, olumsuz etkiler yaratması (Disfonksiyon),
II. Bir toplumsal yapının, katılımcıları tarafından başlangıçta amaçlanmayan ancak sistemin sürekliliğine katkı sağlayan sonuçlar üretmesi (Gizil işlev),
III. Toplumsal düzenin, egemen sınıfların alt sınıflar üzerindeki baskısı ve kaynakların eşitsiz dağılımı ile sağlandığı iddiası (Çatışmacı perspektif),

ifadelerinden hangileri Merton’ın yapısal işlevselci analiz çerçevesinde sunduğu kavramlar arasında yer alır?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    I ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Merton'ın analiz çerçevesinde sunduğu kavramlar disfonksiyon (I) ve gizil işlev (II) ifadelerini içeren seçenektir.
Yapısal işlevselci kuram içerisinde Robert Merton, toplumun her parçasının sistem için mutlaka olumlu sonuçlar üretmediğini 'işlevsel olmayan' (disfonksiyon) kavramıyla; kurumların bilinen amaçları dışında ürettikleri dolaylı sonuçları ise 'gizil işlev' kavramıyla açıklamıştır. Bu nedenle birinci ve ikinci öncüller Merton'ın kuramsal çerçevesine aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüllerin kuramsal aidiyetini belirleme
I. öncül 'disfonksiyon', II. öncül 'gizil işlev' ve III. öncül 'çatışmacı kuram' kavramlarını betimlemektedir.
Merton, her kurumun sistem için faydalı olmadığını (disfonksiyon) ve bazı sonuçların amaçlanmamış olabileceğini (gizil işlev) savunmuştur.
2
Merton'ın katkılarını ayırt etme
I ve II. öncüller Merton'ın yapısal işlevselciliğe yaptığı temel eklemelerdir.
Merton, bu kavramlarla kuramı daha esnek ve ampirik araştırmaya uygun hale getirmiştir.
3
Çatışmacı unsurları dışlama
III. öncül, Karl Marx ve Ralf Dahrendorf gibi isimlerin savunduğu çatışmacı perspektife aittir.
Yapısal işlevselcilik toplumu bir denge sistemi olarak görürken, çatışmacı kuram güç mücadelesini merkeze alır.

Anahtar Kavram

Robert Merton'ın Fonksiyonel Analizi (Açık-Gizil İşlev ve Disfonksiyon)

Daha Fazla Pratik

Talcott Parsons'ın AGIL şeması ile Merton'ın orta boy kuram (middle-range theory) yaklaşımı arasındaki farkları inceleyerek yapısal işlevselciliğin iç çeşitliliğini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla