Soru

Zorluk: OrtaTBMM Çalışma Düzeni ve Toplantı, Karar Yeter Sayıları

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda bir kanun teklifinin oylandığı birleşimde, oturuma toplam 294294 milletvekilinin katıldığı ve yapılan açık oylama sonucunda 150150 "kabul" oyu kullanıldığı tespit edilmiştir. 1982 Anayasası'nda yer alan toplantı ve karar yeter sayıları hükümleri dikkate alındığında, bu oylamanın sonucuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Karar yeter sayısına ulaşılmıştır çünkü kabul oylarının sayısı, toplantıya katılanların salt çoğunluğu olan 148148 rakamından fazladır.
  2. Karar yeter sayısına ulaşılamamıştır çünkü kabul oyları, üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlası olan 151151 rakamının altında kalmıştır.Cevap
  3. C
    Toplantı yeter sayısı sağlanamadığı için yapılan oylama hukuken geçersiz sayılır ve birleşim kapatılır.
  4. D
    Karar yeter sayısına ulaşılamamıştır çünkü kanunların kabulü için en az üye tam sayısının salt çoğunluğu olan 301301 kabul oyu gerekir.
  5. E
    Karar yeter sayısına ulaşılmıştır çünkü kabul oyları, toplantıya katılanların üçte ikisinden fazladır.

Cevap

Karar yeter sayısına ulaşılamamıştır çünkü kabul oyları, üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlası olan 151151 rakamının altında kalmıştır.
Doğru yanıt, kabul oylarının sayısının anayasal alt sınır olan 151151 rakamının altında kalması nedeniyle kararın alınamadığını belirtmektedir. 1982 Anayasası'na göre, karar yeter sayısı toplantıya katılanların salt çoğunluğudur; ancak bu sayı hiçbir şekilde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlası olan 151151 milletvekilinden az olamaz. Senaryoda 150150 kabul oyu, katılanların yarısından fazlası olsa da (150>147150 > 147) anayasal alt sınırı (151151) geçemediği için yeterli değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplantı yeter sayısını kontrol et
600/3=200600 / 3 = 200 (Alt sınır). Katılan sayısı 294294 olduğu için toplantı yeter sayısı sağlanmıştır.
Meclisin toplanabilmesi için en az 200200 milletvekilinin hazır bulunması gerekir.
2
Toplantıya katılanların salt çoğunluğunu hesapla
294/2=147294 / 2 = 147. Salt çoğunluk (bir fazlası) =148= 148 kabul oyudur.
Anayasa'ya göre genel karar yeter sayısı, o oturuma katılanların yarısından bir fazlasıdır.
3
Anayasal alt sınır (karar yeter sayısı tabanı) kontrolü yap
600/4=150600 / 4 = 150. Bir fazlası =151= 151 kabul oyu.
Anayasa'nın 96. maddesi uyarınca karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından (151151) az olamaz.
4
Verilen kabul oyu ile sınırları kıyasla
150>148150 > 148 (Salt çoğunluk sağlandı) ancak 150<151150 < 151 (Anayasal alt sınır sağlanamadı).
İki şartın aynı anda sağlanması gerekir. 151151 barajı aşılamadığı için teklif reddedilmiş sayılır.

Anahtar Kavram

TBMM Karar Yeter Sayısı Alt Sınırı

İpuçları

1
TBMM'de bir kararın alınabilmesi için iki farklı sayısal eşiğin aynı anda geçilmesi gerekir.
2
Bu eşiklerden ilki 'katılanların salt çoğunluğu', ikincisi ise hiçbir durumda değişmeyen '151' barajıdır.

Daha Fazla Pratik

Karar yeter sayısının 151'den farklı (nitelikli çoğunluk) olduğu durumları (Anayasa değişikliği, Genel Af vb.) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla