İdare hukukunda devletin temel görevlerini yerine getirdiği "idare fonksiyonu"nu diğer devlet fonksiyonlarından (yasama ve yargı) ayırmak için kullanılan organik (şekli) ve maddi (mahiyet) ölçütlerin kapsamı ile bu fonksiyonun sınırlarına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Maddi ölçüt, işlemin mahiyetine ve kamu yararı amacına odaklandığı için yürütme organının "idari fonksiyon" alanı ile "hükümet tasarrufu" (siyasi işlemler) olarak adlandırılan yüksek siyaset alanını birbirinden ayırmakta kuramsal olarak yetersiz kalmaktadır.Cevap
- BOrganik ölçüt uyarınca, devletin yürütme kanadında yer alan Cumhurbaşkanlığı makamı tarafından tesis edilen her türlü işlem, işlemin siyasi veya idari içeriğine bakılmaksızın mutlak surette idari fonksiyon kapsamında kabul edilmelidir.
- CMaddi ölçüt temel alındığında idari fonksiyonun yargı fonksiyonundan ayrılmasındaki temel kriter; yargı fonksiyonunun genel ve objektif hukuk kuralları koyması, idari fonksiyonun ise bireysel ve somut uyuşmazlıkları çözmesidir.
- DYasama ve yargı organlarının kendi iç işleyişlerine ve personel rejimlerine ilişkin olarak tesis ettikleri "idari nitelikteki" işlemler, organik ölçüt uyarınca doğrudan idari fonksiyonun bir parçası olarak tanımlanır.
- Eİdare fonksiyonunun "kendiliğinden harekete geçme" özelliği, maddi ölçüt uyarınca bu fonksiyonu hem yasama hem de yürütme organının siyasi tasarruflarından ayıran yegane ayırt edici kriterdir.
Cevap
Maddi ölçütün işlemin mahiyetine odaklanması nedeniyle yürütme organı bünyesindeki idari ve siyasi (hükümet tasarrufu) işlemler arasındaki ayrımı tek başına gerçekleştiremediği ifadesi doğrudur.
İdare hukukunda idari fonksiyonu belirlerken maddi ölçüt kullanıldığında, işlemin içeriğinin 'kamu hizmeti' veya 'idari yürütme' olup olmadığına bakılır. Ancak yürütme organı aynı zamanda devletin yüksek siyasetini belirleyen siyasi kararlar da alır. Maddi ölçüt, bu yüksek siyasi kararların da 'yürütme' mahiyeti taşıması nedeniyle, onları günlük idari işlerden ayırmakta zorlanır. Bu nedenle doğru cevap, maddi ölçütün bu iki alan arasındaki ayrımı tek başına yapamayacağını belirten seçenektir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Maddi ve Organik Ölçütlerin Sınırları ve Hükümet Tasarrufu Ayrımı
Daha Fazla Pratik
İdari fonksiyonun 'hükümet tasarrufları' (siyasi işlemler) ile olan ilişkisini ve 2017 Anayasa değişikliği sonrası bu işlemlerin yargısal denetimindeki daralmayı inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s