Soru

Zorluk: Ortaİdari İşlemin Unsurları: Şekil ve Usul

İdare hukukunda idari işlemin usul ve şekil kurallarına aykırılıklar, her zaman işlemin iptalini gerektirmez. Danıştay içtihatlarına göre, bir usul veya şekil eksikliğinin işlemin esasına ve sonucuna etkili olmaması durumunda bu eksiklik 'tali (ikinci derece) sakatlık' olarak kabul edilmektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir usul sakatlığının 'asli şekil sakatlığı' olarak nitelendirilmesini sağlayan temel ölçüttür?

  1. Usul hatasının işlemin içeriğini veya sonucunu değiştirebilecek nitelikte olmasıCevap
  2. B
    İşlemi yapan kamu görevlisinin yetki sınırlarını aşarak başka bir idarenin görev alanına girmesi
  3. C
    İşlemin mevzuatta öngörülen kamu yararı amacı dışında kişisel veya siyasi bir amaçla tesis edilmesi
  4. D
    İşlemin tesis edilmesine yol açan hukuki veya fiili durumun yanlış değerlendirilmesi
  5. E
    İdari işlemin sonucunda ilgilinin uğradığı maddi zararın tam yargı davasıyla tazmin edilebilir olması

Cevap

Usul hatasının işlemin içeriğini veya sonucunu değiştirebilecek nitelikte olması
İdare hukukunda 'sonuca etki' (etkililik) ilkesi gereğince, bir idari işlemin usul veya şekil kurallarına aykırı olması tek başına iptal sebebi teşkil etmeyebilir. Eğer yapılan usul hatası (örneğin bir kurul üyesine çağrının geç yapılması ama üyenin toplantıya katılması) işlemin nihai sonucunu veya içeriğini değiştirecek mahiyette değilse, bu 'tali şekil sakatlığı' sayılır. Ancak usul hatası işlemin sonucunu etkileyebilecek nitelikteyse (örneğin zorunlu bir görüşün alınmaması veya savunma hakkının kısıtlanması), bu 'asli şekil sakatlığı'dır ve işlemin iptalini gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin unsurları analiz edilir.
Sorunun şekil ve usul unsuru ile bu unsurdaki sakatlıkların derecelendirilmesiyle ilgili olduğu saptanır.
Soruda asli ve tali şekil sakatlığı ayrımı sorulmaktadır.
2
Danıştay'ın şekil ve usul sakatlıklarına ilişkin yerleşik içtihatları göz önüne alınır.
İdari yargı yerlerinin, her şekil hatasını iptal nedeni saymadığı, 'sonuca etki' kriterini uyguladığı hatırlanır.
Şekilde paralellik ve usul kuralları, işlemin sıhhati için araçtır; esas olan hukuka uygun sonuçtur.
3
Asli şekil sakatlığının tanımı yapılır.
Eğer usuldeki eksiklik giderilseydi işlemin sonucu farklı çıkacak idiyse veya ilgilinin savunma hakkı gibi temel hakları ihlal edilmişse, bu bir 'asli şekil sakatlığı'dır.
Asli sakatlıklar işlemin hukuk alemindeki varlığını ve geçerliliğini doğrudan etkiler.

Anahtar Kavram

Asli ve Tali Şekil Sakatlığı (Sonuca Etki Kriteri)

Daha Fazla Pratik

Şekilde ve usulde paralellik ilkesinin istisnalarını (kanunda açık hüküm bulunması gibi) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla