Soru

Zorluk: ZorArtırımcı Model

Charles Lindblom tarafından geliştirilen Artırımcı Model'e (Incremental Model) göre, kamu politikası yapım sürecinde rasyonel-kapsamlı modelin aksine amaçlar ile araçlar (yöntemler) birbirinden keskin bir biçimde ayrılamaz. Lindblom, karmaşık politika sorunlarında değerlerin (amaçların) analizden önce soyut olarak belirlenemeyeceğini, aksine politika seçenekleriyle eş zamanlı olarak seçildiğini savunur.

Bu yaklaşıma göre, rasyonel modeldeki 'verimlilik' ölçütünün yerini alan ve bir kamu politikasının 'iyi' veya 'doğru' olduğunu kanıtlayan temel geçerlilik testi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Politikanın, toplumsal faydayı maksimize eden en rasyonel ve nesnel seçenek olduğunun bilimsel olarak kanıtlanması
  2. Farklı değerlere sahip karar vericilerin ve ilgili aktörlerin, politikanın kendisi üzerinde uzlaşmaya (mutabakata) varmış olmasıCevap
  3. C
    Politikanın, mevcut idari yapıda ve bütçe dağılımında radikal, köklü ve kapsamlı bir dönüşüm öngörmesi
  4. D
    Politikanın, hiyerarşik otorite tarafından önceden belirlenmiş stratejik hedeflere ulaşmadaki teknik başarı oranı
  5. E
    Politikanın, gelecekte ortaya çıkabilecek tüm olası yan etkilerin ve risklerin kapsamlı bir analizle elenmiş olması

Cevap

Politikanın başarısını belirleyen temel ölçüt, rasyonel modeldeki 'verimlilik' değil, aktörlerin o politika üzerinde sağladığı 'uzlaşı' (consensus) dır.
Charles Lindblom'un 'The Science of Muddling Through' makalesinde belirttiği üzere, rasyonel-kapsamlı modelde bir kararın başarısı önceden belirlenmiş amaçlara ulaşma verimliliği ile ölçülürken; Artırımcı Model'de başarının testi, çeşitli analist ve aktörlerin söz konusu politika üzerinde doğrudan uzlaşıp uzlaşmadıklarıdır. Bu durum, çoğulcu bir yapıda değerler üzerinde anlaşmak zor olsa bile somut adımlar üzerinde anlaşılabileceği gerçeğine dayanır.

Adım Adım Çözüm

1
Artırımcı Model'in amaç-araç (goals-means) ilişkisine dair önermesini analiz etme.
Lindblom'a göre amaçlar ve araçlar birbirinden ayrılamaz; rasyonel modelin aksine önce amaç belirlenip sonra araç seçilmez.
Artırımcı Model'de analiz kapasitesinin sınırlılığı nedeniyle amaçlar ve araçlar süreç içinde birlikte şekillenir.
2
Lindblom'un 'İyi Politika Testi' (The Test of Good Policy) kavramını değerlendirme.
Karmaşık bir dünyada 'en iyi' kararın ne olduğu konusunda nesnel bir kriter bulunamaz.
Farklı aktörlerin değer yargıları farklı olduğu için 'en yüksek fayda' konusunda ortak bir tanım yapılamaz.
3
Rasyonel model ile Artırımcı model arasındaki başarı kriteri farkını saptama.
Rasyonel modelde kriter 'amaçlara ulaşmada verimlilik' iken, Artırımcı modelde 'analistler/aktörler arası uzlaşı'dır.
Eğer çeşitli aktörler bir politika üzerinde (amaçları farklı olsa bile) hemfikir olabiliyorlarsa, o politika o an için uygulanabilir ve 'doğru' kabul edilir.

Anahtar Kavram

Lindblom'un 'Muddling Through' tezi kapsamında 'Uzlaşı' (Agreement) kriteri.
Bu soruyu puanla