Soru

Zorluk: ZorKamu Malları Kavramı ve Kriterleri

Türk idare hukuku doktrini ve Danıştay içtihatları uyarınca, bir malın 'kamu malı' statüsünde kabul edilerek kamu hukuku rejimine (haczedilemezlik, devredilemezlik, zamanaşımı ile kazanılamama vb.) tabi olabilmesi için mülkiyet ve tahsis kriterlerini birlikte karşılaması gerekir. Buna göre, mülkiyet ve tahsis kriterleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin kural olarak kamu hukuku rejimine tabi bir 'kamu malı' olduğu söylenemez?

  1. Bir kamu iktisadi teşebbüsünün (KİT) mülkiyetinde bulunan ve işletme faaliyetlerinde kullanılan idari hizmet binasıCevap
  2. B
    Bir belediyenin mülkiyetinde olan ve belediye meclisi kararıyla park alanı olarak belirlenmiş ancak henüz çevre düzenlemesi yapılarak halkın kullanımına açılmamış olan arazi
  3. C
    Bir köy tüzel kişiliğinin mülkiyetinde bulunan ve köy halkının ortak yararlanmasına sunulmuş olan harman yeri veya mera
  4. D
    Bir devlet üniversitesinin kampüs alanı içerisinde yer alan ve öğrencilere barınma hizmeti sunan öğrenci yurdu binası
  5. E
    Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan, kimsenin mülkiyetinde olmayan ve doğrudan kamunun kullanımına açık olan kıyı şeridi veya kumluk alanlar

Cevap

Kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) mülkiyetinde bulunan ve işletme faaliyetlerinde kullanılan mallar, kamu hukuku rejimine tabi birer kamu malı değil, özel hukuk rejimine tabi mallardır.
Kamu iktisadi teşebbüsleri (İktisadi Devlet Teşekkülleri ve Kamu İktisadi Kuruluşları), 233 sayılı KHK uyarınca tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumlulukları sermayeleri ile sınırlı olan kuruluşlardır. Bu kuruluşlar özel hukuk hükümlerine tabi olarak ticari ve sınai faaliyet yürütürler. Bu nedenle, KİT mülkiyetindeki mallar idare hukukunun sağladığı özel korumalardan (haczedilemezlik gibi) yararlanamaz ve 'kamu malı' olarak nitelendirilmezler; bunlar 'idarenin özel malı' rejimine daha yakındır.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu malı kriterlerini belirle
Bir malın kamu malı olması için: 1) Bir kamu tüzel kişisinin mülkiyetinde olması, 2) Kamu yararına/hizmetine veya halkın kullanımına tahsis edilmiş olması gerekir.
Soruda istenen kamu malı statüsünün hukuki çerçevesini çizmek.
2
Seçeneklerdeki kurumların hukuki statüsünü analiz et
Belediye, köy ve üniversite doğrudan kamu tüzel kişisidir. KİT'ler ise ticari nitelikli ve özel hukuk rejimine yakın kuruluşlardır.
Mülkiyet kriterinin hangi kurumlar için geçerli olduğunu saptamak.
3
Malların tabi olduğu rejimi değerlendir
KİT'lerin malları haczedilebilir ve özel hukuk hükümlerine tabidir. Diğerleri ise tahsis yoluyla kamu hukuku koruması altındadır.
Hangi malın 'idarenin özel malı' statüsünde kaldığını tespit etmek.

Anahtar Kavram

Kamu Malı ve İdarenin Özel Malı Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Kamu mallarının haczedilemezliği ve zamanaşımı ile kazanılamaması gibi istisnai durumların kamu iktisadi teşebbüsleri açısından uygulanabilirliğini araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla