Soru

Zorluk: ZorSosyal Devlet İlkesi ve Araçları

19821982 Anayasası'nda benimsenen "sosyal devlet" ilkesi, devlete bireylerin sosyal refahını artırma ve toplumsal adaleti tesis etme öngörüsüyle ekonomik ve sosyal hayata müdahale etme yetki ve ödevi yükler. Buna göre, anayasal düzende sosyal devletin somutlaştırılmasında kullanılan araçlar ve yöntemler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudan bu kapsamda yer almaz?

  1. A
    Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımının maliye politikasının sosyal amacı olarak gözetilmesi
  2. B
    Kamu yararının gerektirdiği durumlarda kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüslerin kanunla devletleştirilmesi
  3. Kanunların anayasaya aykırı olamayacağı ilkesi uyarınca, normlar hiyerarşisinin ve anayasanın üstünlüğünün korunmasıCevap
  4. D
    İktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmanın, devletin gözetiminde hazırlanan demokratik kalkınma planları aracılığıyla yürütülmesi
  5. E
    Vatandaşların sosyal güvenlik hakkının tesisi için devletin gerekli teşkilat ve mekanizmaları kurması

Cevap

Kanunların anayasaya aykırı olamayacağı ilkesi uyarınca normlar hiyerarşisinin ve anayasanın üstünlüğünün korunması seçeneği, sosyal devletin değil hukuk devletinin bir gereğidir.
Kanunların anayasaya aykırılık denetimine tabi tutulması ve anayasanın üstünlüğünün korunması, devletin hukuka bağlılığını ve hiyerarşik düzeni simgeleyen 'hukuk devleti' ilkesinin temel bir gereğidir. Bu mekanizma, sosyal devletin sosyal adaleti sağlamak amacıyla kullandığı ekonomik ve sosyal müdahale araçlarından biri değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Sosyal devlet ilkesinin anayasal amacını ve müdahale alanlarını belirlemek.
Sosyal devlet; sosyal adaleti, refahı ve güvenliği sağlamak amacıyla ekonomik hayata aktif olarak müdahale eden devlettir.
Soruda istenen araçların hangi temel ilkeye hizmet ettiğini ayırt edebilmek için tanım gereklidir.
2
19821982 Anayasası'nda düzenlenen spesifik sosyal devlet araçlarını analiz etmek.
Vergi adaleti (7373. madde), planlama (166166. madde), kamulaştırma (4646. madde), devletleştirme (4747. madde) ve sosyal güvenlik (6060. madde) temel araçlardır.
Anayasal metinde sosyal devleti somutlaştıran teknik mekanizmaların tespit edilmesi gerekir.
3
Hukuk devleti ilkesinin temel gereklerini sosyal devletin araçlarından ayrıştırmak.
Anayasanın üstünlüğü, yargısal denetim, hukuki güvenlik ve normlar hiyerarşisi gibi kavramlar hukuk devletinin unsurlarıdır.
Sosyal devletin "aktif müdahale" araçları ile hukuk devletinin "devleti sınırlama" araçları arasındaki farkı ortaya koymak gerekir.
4
Seçenekler arasında sosyal devletle doğrudan ilgisi olmayan unsuru işaretlemek.
Anayasanın üstünlüğünün korunması, devletin tüm işlemlerinin hukuka uygunluğunu denetleyen hukuk devleti mekanizmasıdır.
Yapılan karşılaştırma sonucunda, sosyal devletin ekonomik/sosyal araçları arasında yer almayan kavram tespit edilir.

Anahtar Kavram

Sosyal Devletin Araçları ve Hukuk Devleti Ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla