Soru

Zorluk: OrtaSiyasi Haklar: Kamu Hizmetine Girme, Vatan Hizmeti ve Vergi Ödevi

1982 Anayasası’nın "Siyasi Haklar ve Ödevler" başlığı altında düzenlenen Kamu Hizmetine Girme, Vatan Hizmeti ve Vergi Ödevi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir ve hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayrım gözetilemez.
  2. B
    Vatan hizmeti, her Türk için hem bir hak hem de bir ödev olarak düzenlenmiş olup bu hizmetin yerine getirilme usulü kanunla belirlenir.
  3. C
    Vergi ödevi bakımından 'genellik' ilkesi esastır ve bu ödev vatandaşlık bağına bakılmaksızın mali gücü olan herkes için geçerlidir.
  4. Mülkiyet hakkı; bireyin kamu giderlerine katılımını ve devlet yönetimine müdahalesini sağlayan temel bir siyasi hak ve ödevdir.Cevap
  5. E
    Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık ve istisnaları ile oranlarında, kanuni sınırlar içinde değişiklik yapma yetkisi Cumhurbaşkanına verilebilir.

Cevap

Mülkiyet hakkının siyasi bir hak ve ödev olduğunu belirten ifade yanlıştır; mülkiyet hakkı Jellinek'in statü hakları tasnifine göre 'kişi hakkı' (negatif statü) niteliğindedir.
Mülkiyet hakkının bir siyasi hak olduğu ifadesi yanlıştır. 1982 Anayasası'na göre haklar; Kişi Hakları (Negatif), Sosyal ve Ekonomik Haklar (Pozitif) ve Siyasi Haklar (Aktif) olarak ayrılır. Mülkiyet hakkı 35. maddede bir 'Kişi Hakkı' olarak düzenlenmiştir. Oysa kamu hizmetine girme, vatan hizmeti ve vergi ödevi dördüncü bölümde yer alan 'Siyasi Haklar ve Ödevler'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Hakların anayasal tasnifini kontrol etme
Kamu hizmetine girme (m. 70), Vatan hizmeti (m. 72) ve Vergi ödevi (m. 73) Anayasa'nın dördüncü bölümünde 'Siyasi Haklar ve Ödevler' başlığı altında yer alır.
Soru kökündeki konuların doğru kategoride olup olmadığını doğrulamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki hakların statülerini karşılaştırma
Mülkiyet hakkı, dördüncü bölümde değil; ikinci bölümde 'Kişi Hakları ve Ödevleri' (negatif statü) altında düzenlenmiştir.
Siyasi haklar kategorisinde yer almayan unsuru tespit etmek için kategorik ayrım yapılmalıdır.
3
Vergi ve vatan hizmetinin öznelerini inceleme
Vatan hizmeti 'Her Türk' (vatandaş), vergi ödevi ise 'Herkes' için öngörülmüştür.
Anayasal ifadelerin hassas ayrımını yaparak 'genellik' ilkesini doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Temel Hakların Statü Ayrımı (Negatif, Pozitif, Aktif Statü)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla