Examkin

Soru

Zorluk: ZorSiyasi Haklar: Kamu Hizmetine Girme, Vatan Hizmeti ve Vergi Ödevi

1982 Anayasası'nın kişi, toplum ve devlet ilişkilerini düzenleyen temel hak ve hürriyetler rejimi dikkate alındığında; kamu hizmetine girme, vatan hizmeti ve vergi ödevinin anayasal sınırları ve sınıflandırılması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hatalıdır?

  1. Herkesin kamu giderlerini karşılamak üzere mali gücüyle orantılı olarak vergi ödemekle yükümlü olması anayasada güvence altına alınmış olup; vergi ödevi, iktisadi yapısı gereği devletin mali politikalarını ilgilendirdiğinden 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' bölümünde düzenlenmiştir.Cevap
  2. B
    Kamu hizmetine girmede, hizmetin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayrım gözetilemeyeceği hükmü liyakat ilkesini yansıtırken; bu hak, mülkiyet hakkı gibi koruyucu (negatif) bir statü hakkı değil, yönetime katılmayı sağlayan aktif statü hakkıdır.
  3. C
    Vatan hizmeti, anayasa koyucu tarafından salt vatandaşa tanınan bir hak olarak değil, aynı zamanda yerine getirilmesi gereken bir kamu ödevi olarak ikili bir yapıda düzenlenmiş; hizmetin silahlı kuvvetlerde veya kamu kesiminde nasıl yerine getirileceği kanuna bırakılmıştır.
  4. D
    Verginin kanuniliği ilkesi gereğince mali yükümlülükler kanunla konulup kaldırılırken; kanunun belirttiği alt ve üst sınırlar içinde muaflık, istisna ve indirim oranlarında değişiklik yapma yetkisinin Cumhurbaşkanına verilebilmesi bu ilkenin anayasal istisnasıdır.
  5. E
    Anayasa'nın 73. maddesinde geçen 'herkes' ibaresi verginin genelliği ilkesini, 'mali gücüyle orantılı' ibaresi ise vergi adaleti ilkesini ifade etmekte olup; vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı maliye politikasının sosyal amacı olarak belirtilmiştir.

Cevap

Vergi ödevinin 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' bölümünde düzenlendiğini belirten ifade hukuken hatalıdır; vergi ödevi 'Siyasi Haklar ve Ödevler' bölümünde yer alır.
Vergi ödevi, içeriği itibarıyla mali ve ekonomik sonuçlar doğursa da, 1982 Anayasası'nın sistematiğinde 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' bölümünde değil; vatandaşlık bağıyla devlete bağlı olmanın bir gereği olarak 'Siyasi Haklar ve Ödevler' (Aktif Statü Hakları) bölümünde 73. madde ile düzenlenmiştir. Bu nedenle bu sınıflandırmayı yanlış veren seçenek hatalı ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki hakların Jellinek tasnifine (negatif, pozitif, aktif statü) ve 1982 Anayasası'ndaki sistematik yerlerine göre analiz edilmesi.
Vergi ödevinin anayasal sistematiği tespit edilir.
Soruda anayasal sınıflandırma ve sınırların doğruluğu sorgulanmaktadır.
2
Vergi ödevinin Anayasa'nın hangi bölümünde yer aldığının belirlenmesi.
Vergi ödevi (Madde 73), 'Siyasi Haklar ve Ödevler' (Dördüncü Bölüm) başlığı altında düzenlenmiştir.
Mali bir nitelik taşımasına rağmen vergi, vatandaşın devlete karşı temel bir siyasi yükümlülüğüdür.
3
Hatalı ifadenin tespit edilerek diğer seçeneklerdeki anayasal ilkelerin (liyakat, vatan hizmetinin ikili yapısı, Cumhurbaşkanının yetkisi, verginin genelliği) doğrulanması.
Vergi ödevini sosyal/ekonomik haklar içinde gösteren ifadenin yanlış olduğu kesinleşir.
Diğer tüm seçenekler anayasanın lafzına ve yerleşik doktrine uygundur.

Anahtar Kavram

Temel hak ve hürriyetlerin anayasal sınıflandırması ve siyasi hakların (aktif statü hakları) kapsamı.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Siyasi Haklar: Kamu Hizmetine Girme, Vatan Hizmeti ve Vergi Ödevi

Bu konudan daha fazla soru