Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorÇoğulcu Demokrasi ve Poliarşi

Robert Dahl’ın poliarşi (polyarchy) kavramsallaştırması, modern liberal demokrasileri ampirik bir düzlemde analiz ederken iktidarın toplumsal dağılımına ve kurumsal güvencelere özel bir önem atfeder. Çoğulcu (pluralist) kuramla paralellik arz eden bu yaklaşıma göre, poliarşiyi 'kapalı hegemonyalar' veya 'yarışmacı oligarşiler'den ayıran temel özellik, sadece genel oy hakkının varlığı değil, aynı zamanda toplumdaki çatışan çıkarların karar alma süreçlerine eklemlenme biçimidir.

Buna göre, Robert Dahl’ın poliarşi modelinde iktidarın işleyişi ve sivil toplumdaki özerk grupların konumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Siyasal iktidarın çok merkezli (polisentrik) bir yapı arz etmesi sayesinde, karar alma süreçlerinin farklı çıkar grupları arasındaki karşılıklı ödün, pazarlık ve dinamik bir denge arayışı içinde şekillenmesiCevap
  2. B
    Siyasal kararların, seçimle yetkilendirilmiş çoğunluk iradesinin mutlak üstünlüğünü yansıtacak şekilde tek bir merkezi hiyerarşi üzerinden hızlı ve etkin bir biçimde alınması
  3. C
    Demokratik sürecin aslında sadece rakip elit grupların iktidar devşirme mücadelesinden ibaret olması ve sivil toplumdaki geniş kitlelerin karar alma süreçlerinde belirleyici bir ağırlığının bulunmaması
  4. D
    Siyasal sistemin temel işlevinin, toplumdaki tüm farklılıkları devletin gözetiminde tek bir 'ulusal irade' potasında eriterek çatışan çıkarları ve grupsal özerklikleri tamamen ortadan kaldırması
  5. E
    Poliarşinin kurumsal başarısının, sivil toplumun özerkliğinden ziyade, sadece seçim yasalarının teknik mükemmeliyetine ve sandığa katılım oranlarının yüksekliğine dayanması

Cevap

Siyasal iktidarın çok merkezli bir yapı arz etmesi ve kararların özerk grupların pazarlığına dayanması
Robert Dahl’ın poliarşi modelinde iktidar, toplumdaki çok sayıda özerk çıkar grubu (dernekler, sendikalar, lobiler vb.) arasında dağılmıştır. Bu 'polisentrik' yapı içinde hiçbir grup diğerleri üzerinde kalıcı ve mutlak bir hegemonya kuramaz. Karar alma süreçleri, bu grupların birbirlerini dengelemesi ve karar vericiler üzerinde baskı kurması neticesinde bir pazarlık ve uzlaşı süreci olarak işler. Bu durum, çoğulcu demokrasinin 'iktidarın sınırlandırılması' ve 'çatışan çıkarların dengelenmesi' ilkesinin bir yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Dahl'ın poliarşi tanımındaki 'kamusal rekabet' ve 'katılım' eksenlerini analiz et.
Poliarşinin sadece seçimlerden ibaret olmadığı, aynı zamanda yüksek düzeyde liberalleşme (rekabet) gerektirdiği görülür.
Siyasi rekabetin varlığı, iktidarın tek bir merkezde toplanmasını engeller.
2
Çoğulcu kuramın 'iktidarın parçalanmışlığı' ilkesini hatırla.
İktidarın tek bir elit grup veya merkezi otorite yerine, toplumdaki çok sayıda baskı grubu ve çıkar odağı arasında dağıldığı saptanır.
Çoğulculuk, 'polisentrik' (çok merkezli) bir güç yapısını öngörür.
3
Karar alma süreçlerinin bu yapıdaki işleyişini belirle.
Kararların 'tek taraflı dayatma' yerine 'gruplar arası pazarlık ve koalisyon' ile alındığı sonucuna ulaşılır.
Hiçbir grubun mutlak hakim olamadığı bir sistemde, uzlaşı ve denge mekanizmaları devreye girer.

Anahtar Kavram

Poliarşinin Çok Merkezli (Polisentrik) İktidar Yapısı
Bu soruyu puanla

Konular

Çoğulcu Demokrasi ve Poliarşi

Bu konudan daha fazla soru