Robert Dahl tarafından geliştirilen 'poliarşi' (çoklar yönetimi) kavramı, modern liberal demokrasilerin işleyişini kurumsal bir perspektifle ele alırken, iktidarın toplumdaki çeşitli çıkar grupları arasındaki dağılımına ve bu süreci güvence altına alan mekanizmalara odaklanır. Bu yaklaşım, siyasal gücün tek bir merkezde toplanmasına karşı çıkan ve karar alma süreçlerinde çok sesliliği vurgulayan çoğulcu (pluralist) demokrasi teorisiyle ampirik bir düzlemde bütünleşir.
Buna göre, çoğulcu demokrasi ve poliarşi modelinin temel işleyiş mantığı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu sistemlerin ayırt edici özelliklerinden biri olarak kabul edilebilir?
- ASiyasal iktidarın meşruiyetinin sadece seçimleri kazanan çoğunluk partisinin iradesine dayanması ve yasama süreçlerinin bu irade doğrultusunda merkezileşmesi
- BDemokratik sürecin, halkın yönetime katılımından ziyade rakip seçkin grupların halkın onayını almak için yarıştığı kurumsal bir düzenlemeye indirgenmesi
- Siyasal sürecin, çatışan çıkarların örgütlü gruplar aracılığıyla temsil edildiği ve devletin bu gruplar arasında denge sağlayan 'tarafsız bir hakem' rolü üstlendiği çok merkezli yapısıCevap
- DKarar alma süreçlerinde verimliliği artırmak amacıyla siyasal yetkinin uzman bürokratlar ve teknokratlar elinde toplanarak siyasal tartışmaların dışına çıkarılması
- EToplumsal düzenin ve ulusal birliğin korunması amacıyla baskı gruplarının faaliyetlerinin devlet tarafından sınırlandırıldığı ve tek sesli bir kamuoyunun hedeflendiği yapı
Cevap
Siyasal sürecin, çatışan çıkarların örgütlü gruplar aracılığıyla temsil edildiği ve devletin bu gruplar arasında denge sağlayan 'tarafsız bir hakem' (neutral arbiter) rolü üstlendiği çok merkezli yapı çoğulcu demokrasinin temelini oluşturur.
Çoğulcu demokrasi teorisi, siyasal iktidarın toplumdaki farklı ekonomik, sosyal ve kültürel çıkar grupları (baskı grupları) arasında dağıldığını savunur. Robert Dahl'ın poliarşi modelinde de sivil toplumun özerkliği ve karar alma süreçlerinin çok merkezli yapısı esastır. Bu modelde devlet, tek bir grubun hakimiyetine girmek yerine, çatışan çıkarlar arasında denge kuran bir hakem (arbiter) rolü üstlenir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İktidarın Çok Merkezli Dağılımı (Dispersed Power)