Soru

Zorluk: OrtaKamu Malları Kavramı ve Kriterleri

Türk idare hukuku doktrininde bir malın "idarenin özel malı" statüsünden ayrılarak "kamu malı" niteliği kazanması ve kamu hukuku rejimine tabi olması belirli kriterlere bağlanmıştır. Buna göre, bir taşınmazın kamu malı sayılabilmesi için gerekli olan kriterler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İdarenin mülkiyetinde bulunan tüm taşınmazlar, herhangi bir ayrım yapılmaksızın ve tahsis işlemi aranmaksızın kendiliğinden kamu malı rejimine tabidir.
  2. Bir malın kamu malı statüsü kazanabilmesi için mülkiyetinin bir kamu tüzel kişisine ait olması ve o malın kamu yararına (doğrudan halkın kullanımına veya bir kamu hizmetine) tahsis edilmiş olması gerekir.Cevap
  3. C
    Bir malın ekonomik değer taşıması, gelir getirici nitelikte olması ve özel hukuk sözleşmeleriyle kiraya verilebilmesi, o malın kamu malı kriterlerini karşıladığını gösterir.
  4. D
    Sahipsiz mallar (kıyılar, dağlar, kayalıklar), bir kamu tüzel kişisi tarafından tapuda mülkiyet tescili yapılmadıkça hukuken idarenin özel malı statüsündedir.
  5. E
    Tahsis işlemi yalnızca yasama organı tarafından çıkarılan bir kanunla gerçekleştirilebilir; belediye veya valilik gibi idari mercilerin mal tahsis etme yetkisi bulunmamaktadır.

Cevap

Bir malın kamu malı sayılabilmesi için mülkiyetinin bir kamu tüzel kişisine ait olması ve o malın doğrudan halkın kullanımına veya bir kamu hizmetine tahsis edilmiş olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.
İdare hukukunda kamu malı kavramı organik (mülkiyet) ve fonksiyonel (tahsis) kriterlerin birleşimiyle tanımlanır. Bir malın kamu malı statüsünde olması için mutlaka bir kamu tüzel kişisinin mülkiyetinde bulunması ve kamu yararına (hizmet veya kullanım) özgülenmiş olması gerekir. Bu şartlar sağlandığında mal, kamu hukukunun koruyucu rejimine (haczedilemezlik, devredilemezlik vb.) dahil olur.

Adım Adım Çözüm

1
Mülkiyet unsurunu kontrol etme
Malın bir kamu tüzel kişisine (Devlet, belediye, köy vb.) ait olduğu tespit edilir.
Özel kişilerin mülkiyetindeki mallar, kamu hizmetine sunulsa dahi (kamulaştırılmadıkça) kamu malı statüsü kazanamaz.
2
Tahsis (özgüleme) unsurunu kontrol etme
Malın doğrudan halkın ortak kullanımına (parklar, yollar) veya bir kamu hizmetinin yürütülmesine (okul binası, hastane) ayrıldığı tespit edilir.
İdarenin mülkiyetinde olup da kamu yararına tahsis edilmemiş mallar (boş arsalar, lojmanlar) idarenin özel malı sayılır.

Anahtar Kavram

Tahsis (Özgüleme) Kriteri

İpuçları

1
İdarenin her mülkü kamu malı mıdır, yoksa idarenin de bizler gibi özel malları olabilir mi?
2
Bir okul binası ile bir lojman arasındaki hukuki rejim farkını düşünün. Hangisi kamu hizmetine doğrudan hizmet eder?
3
Kamu malı olabilmek için mülkiyetin kamuya ait olması yanında 'tahsis' (özgüleme) şartının da arandığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Kamu mallarının kazanılması (tahsis) ve kaybedilmesi (tahsisin kaldırılması) usullerini inceleyin.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla