Soru

Zorluk: OrtaLaik Devlet İlkesi

1982 Anayasası’nda düzenlenen "Laiklik" ilkesi ve bu ilkenin anayasal sistemdeki hukuksal sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Dinî inanç ve kanaat hürriyeti; kamu düzeni, genel sağlık ve genel ahlakın korunması amacıyla kanunla sınırlandırılabilir.Cevap
  2. B
    Diyanet İşleri Başkanlığı, genel idare içinde yer alır ve laiklik ilkesi doğrultusunda, bütün siyasi görüş ve düşünüşlerin dışında kalarak görevlerini yürütür.
  3. C
    Laiklik ilkesi, Türk anayasal sistemine ilk kez 1924 Anayasası'nda 1937 yılında yapılan değişiklikle anayasal bir kural olarak girmiştir.
  4. D
    Kimse, dinî inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; dinî inanç ve kanaatlerinden dolayı kınanamaz ve suçlanamaz.
  5. E
    İbadet, dinî ayin ve törenler; Anayasa'nın 14. maddesi hükümlerine aykırı olmamak şartıyla serbesttir.

Cevap

Dinî inanç ve kanaat hürriyetinin kanunla sınırlandırılabileceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu hak mutlaktır.
1982 Anayasası'nın 24. maddesine göre dinî inanç ve kanaat hürriyeti mutlak bir haktır. Anayasa'nın 15. maddesinde belirtilen çekirdek haklar arasında yer aldığı için savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde dahi bu hakka dokunulamaz ve kimse inancını açıklamaya zorlanamaz. Dolayısıyla, bu hakkın kamu düzeni gibi gerekçelerle kanunla sınırlandırılabileceğini savunan ifade hukuksal olarak yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 24. maddesinin analiz edilmesi
Din ve vicdan hürriyeti düzenlemesi kapsamında 'inanç/kanaat' ile 'ibadet/tören' ayrımının yapılması.
Anayasal hakların sınırlarını belirlemek için temel madde hükmüne bakılmalıdır.
2
Sınırlama rejiminin kontrol edilmesi
İnanç ve kanaat hürriyetinin 'çekirdek hak' kapsamında olduğu ve savaş durumunda dahi dokunulamayacağı (sınırlandırılamayacağı) sonucuna varılması.
Mutlak haklar ile nispi haklar arasındaki ayrımın tespiti gerekir.
3
Kurumsal ve tarihi verilerin teyit edilmesi
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın m. 136'daki statüsü ve 1937 değişikliğinin tarihsel doğruluğunun onaylanması.
Laiklik ilkesinin diğer unsurlarının anayasal geçerliliğini kontrol etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Din ve Vicdan Hürriyetinin Mutlaklığı ve Laiklik
Bu soruyu puanla