Bir il sınırları içerisinde yer alan ve kanunla münhasıran 'Orman Muhafaza ve Milli Parklar Özel Kolluğu'nun denetimine bırakılmış olan geniş bir tabiat parkında, çevre kirliliğini protesto eden eylemcilerin çıkardığı büyük çaplı olaylar nedeniyle genel kamu düzeni ciddi şekilde bozulmuştur. Alandaki özel idari kolluk kuvvetlerinin olayları bastırmada ve kamu düzenini sağlamada yetersiz kalması üzerine, İl Valisi genel kolluk kuvvetlerini (polis ve jandarma) alana sevk etmiş ve ölçülülük ilkesi çerçevesinde parka girişleri geçici olarak yasaklamıştır. Aynı esnada, Büyükşehir Belediye Başkanı da mahalli müşterek nitelikteki huzuru sağlamak gerekçesiyle kendi genel idari kolluk yetkisine (zabıta) dayanarak parkın süresiz kapatılmasına karar vermiştir.
Bu olaydaki kolluk yetkilerinin yarışması, anayasal sınırlar ve tesis edilen idari işlemlerin hukuki niteliği bağlamında aşağıdaki ifadelerden hangisi idare hukuku esaslarına göre doğrudur?
- AKanunla özel olarak yetkilendirilmiş bir alana, genel idari kolluk makamı olan valinin acil durum gerekçesiyle dahi müdahale etmesi kolluk yetkisinin sınırlarını ihlal eder ve işlemi yetkisizlik nedeniyle bütünüyle geçersiz kılar.
- BValinin kararı ile Büyükşehir Belediye Başkanının kararı çatıştığında, vali belediye idaresinin hiyerarşik amiri konumunda bulunduğundan, idarenin bütünlüğü ilkesi gereği belediyenin kararını doğrudan iptal edebilir.
- Özel idari kolluğun kanunla tahsis edilmiş görev alanı, genel idari kolluğun kamu düzenini koruma asli yetkisini bütünüyle ortadan kaldırmayacağından; özel kolluğun yetersiz kaldığı bu istisnai olayda valinin ölçülülük ilkesine riayet ederek müdahalede bulunması hukuka uygundur.Cevap
- DBüyükşehir belediye başkanının, merkezi idarenin yetki alanına giren bir konuda süresiz kapatma işlemi tesis etmesi yetki tecavüzü oluşturur ve idare hukukunda yetki tecavüzü kural olarak yokluk yaptırımına tabidir.
- EValinin parka girişleri yasaklama işlemini tesis ederken kamu yararı yerine salt siyasi bir saikle hareket ettiği ispatlanırsa, işlem sebep unsuru yönünden sakatlanmış olur ve bu duruma yetki saptırması denir.