Examkin

Soru

Zorluk: Zorİdari Yargılama Usulü ve İspat

25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (I˙YUKİYUK) kapsamında uygulanan "re'sen araştırma ilkesi" ve idari yargılama usulündeki ispat kuralları dikkate alındığında, mahkemenin delil toplama ve değerlendirme yetkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İdari yargı mercileri, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapabileceği gibi; istenen bilgi ve belgeler davanın çözümüne etkili olacak nitelikte ise, bunlar sağlanıncaya kadar dava dosyasını tekemmül etmiş saymama yetkisine sahiptir.Cevap
  2. B
    İdari yargılamada maddi gerçeğin ortaya çıkarılması esas olduğundan, I˙YUKİYUK madde 3131 atfıyla Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki hükümler uyarınca tanık dinlenmesi ve yemin teklif edilmesi davanın her aşamasında mümkündür.
  3. C
    Re'sen araştırma ilkesi sadece davacının sunduğu delillerin doğruluğunu denetlemekle sınırlı olup, mahkemenin taraflarca hiç ileri sürülmemiş maddi vakıaları araştırarak hükme esas alması savunma hakkını ihlal eder.
  4. D
    İspat yükü kural olarak idari işlemin hukuka aykırılığını iddia eden davacıda toplandığından, davacının delil sunamaması durumunda mahkeme re'sen araştırma ilkesini işleterek idarenin yerine delil toplayamaz.
  5. E
    Mahkemece istenen bilgi ve belgelerin idare tarafından haklı bir sebep gösterilmeksizin süresi içinde gönderilmemesi durumunda, mahkeme başka hiçbir işlem yapmadan doğrudan davanın kabulüne karar vermek zorundadır.

Cevap

İdari yargı mercileri, uyuşmazlığın çözümü için gerekli gördükleri incelemeleri kendiliğinden yapabilirler ve davanın sonucunu etkileyecek belgeler sunulmadığı sürece dosyanın tekemmül etmediğine (hazır hale gelmediğine) karar verebilirler.
İdari yargılamada mahkeme, tarafların sunduğu delillerle bağlı kalmaksızın maddi gerçeği kendiliğinden araştırma yetkisine (re'sen araştırma) sahiptir. 25772577 sayılı I˙YUKİYUK'un 2020. maddesinin 44. fıkrasına göre, mahkeme uyuşmazlığın çözümü için hayati öneme sahip gördüğü belgeler idare tarafından sunulmadığı takdirde, bu eksiklik giderilinceye kadar dosyayı karara çıkacak aşamaya (tekemmül) getirmeyebilir.

Adım Adım Çözüm

1
25772577 sayılı İYUK'un 2020. maddesindeki "Re'sen Araştırma" yetkisini analiz et.
Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin uyuşmazlığa ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapabileceği saptanır.
İdari yargıda hakimin pasif değil, maddi gerçeği arayan aktif bir konumda olması esastır.
2
Bilgi ve belgelerin istenmesi sürecini ve bu sürecin dosyanın tekemmülüne (olgunlaşmasına) etkisini değerlendir.
İYUK m. 20/420/4 uyarınca, istenen belgeler davanın çözümüne etkili olacak nitelikte ise bunlar sağlanıncaya kadar dosya tekemmül etmiş sayılmaz.
Eksik bilgiyle verilecek kararın hukuka aykırı olma riskini önlemek amaçlanır.
3
Diğer yargılama usulleriyle (HMK) olan farkları ve delil yasaklarını karşılaştır.
İdari yargıda tanık ve yemin delillerinin kural olarak kabul edilmediği, yazılı yargılama usulünün hakim olduğu teyit edilir.
İdari işlemlerin belgelere dayalı olması ve kamu düzeni mülahazası bu kısıtlamayı gerekli kılar.

Anahtar Kavram

Re'sen Araştırma İlkesi ve Dosyanın Tekemmülü

Daha Fazla Pratik

İdari yargıda HMK'ya atıf yapılan konuları (ehliyet, merci tayini, keşif, bilirkişi vb.) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İdari Yargılama Usulü ve İspat

Bu konudan daha fazla soru