Soru

Zorluk: Ortaİdari Yargılama Usulü ve İspat

İdari yargılama hukukunda, maddi gerçeğe ulaşılması amacıyla kabul edilen "re'sen araştırma ilkesi" çerçevesinde mahkemelerin yetki ve sorumlulukları ile ispat araçlarına dair 25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (I˙YUKİYUK) hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Mahkemeler, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapabilir ve tarafların sunduğu delillerle bağlı kalmaksızın gerekli gördükleri tüm bilgi ve belgeleri ilgililerden isteyebilirler.Cevap
  2. B
    İspat yükü kural olarak davacıda olduğundan, mahkeme tarafların dilekçelerinde belirttikleri delil listesi dışında kalan herhangi bir hususu araştırmaya yetkili değildir.
  3. C
    Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMKHMK) ile paralellik sağlamak amacıyla, tarafların birbirine "yemin" teklif etmesi idari yargılamada geçerli bir ispat yöntemidir.
  4. D
    İdari davalarda tanık beyanı, yazılı delillerle eş değerde temel bir ispat vasıtası olup mahkeme re'sen tanık dinlemek zorundadır.
  5. E
    Delillerin sunulması aşamasında, HMKHMK'da yer alan delillerin hasredilmesi kuralı gereği, ilk dilekçeler aşamasından sonra sunulan hiçbir belge mahkemece dikkate alınmaz.

Cevap

İdari yargı mercileri, re'sen araştırma ilkesi gereği davanın her aşamasında tarafların iddialarıyla bağlı kalmaksızın her türlü incelemeyi kendiliğinden yapma yetkisine sahiptir.
İdari yargı mercilerinin uyuşmazlığı çözerken tarafların sunduğu delillerle bağlı kalmaması ve maddi gerçeği bulmak için her türlü bilgi/belgeyi kendiliğinden (re'sen) toplayabilmesi, I˙YUKİYUK madde 2020'de düzenlenen temel bir yetkidir. Bu durum, kamu yararının korunması ve idari işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin eksiksiz yapılması amacına hizmet eder.

Adım Adım Çözüm

1
İdari yargılama usulüne hâkim olan temel ilkeyi belirleme
Re'sen araştırma ilkesi (Kendiliğinden araştırma)
Uyuşmazlığın kamu yararı ve maddi gerçek temelinde çözülmesi için hakimin aktif rol alması gerekir.
2
Mahkemenin delil toplama yetkisinin kapsamını analiz etme
Tarafların sunduğu delillerle sınırlı olmayan geniş yetki
İYUK m. 20 gereği mahkeme, tarafların göstermediği ancak davanın çözümü için gerekli olan bilgi ve belgeleri resmi makamlardan veya taraflardan isteyebilir.
3
İstisnai ispat vasıtalarını değerlendirme
Tanık ve yemin delilinin dışlanması
İYUK m. 31 uyarınca HMK'ya yapılan atıflarda yemin ve tanık genel bir ispat aracı olarak kabul edilmemiştir (yazılılık esası).

Anahtar Kavram

Re'sen Araştırma İlkesi

Daha Fazla Pratik

İdari yargılama usulünde hangi HMKHMK hükümlerine yollama yapıldığını (İYUK m. 31) listelemek bu konudaki karmaşıklığı giderir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla