Soru

Zorluk: Ortaİdari Yargılama Usulü ve İspat

25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 2020. maddesi uyarınca düzenlenen "re'sen araştırma ilkesi" çerçevesinde, mahkemece istenen bilgi ve belgelerin ilgili mercilerce süresi içinde gönderilmemesi durumunda izlenecek usule ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İlgili merci tarafından haklı bir sebep gösterilmeksizin bilgi verilmemesi durumunda, mahkeme uyuşmazlık hakkında karar vermeden davanın durdurulmasına hükmeder.
  2. B
    Mahkeme, tarafların tasarruf yetkisi gereği, sadece taraflarca dosyaya sunulmuş olan mevcut delillerle sınırlı olarak uyuşmazlığı karara bağlar.
  3. Belirlenen süre içinde cevap verilmemesi veya istenen belgelerin gönderilmemesi halinde mahkeme, dosyadaki mevcut belgelere göre uyuşmazlığı sonuçlandırır.Cevap
  4. D
    İspat yükü kural olarak davacı üzerinde olduğundan, idarenin belge sunmaması davacının iddiasını başka yollarla ispatlayamaması durumunda davanın reddi sonucunu doğurur.
  5. E
    Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki (HMK) genel hükümler uyarınca, belgenin sunulmaması durumunda karşı tarafın iddiası doğrudan ikrar edilmiş sayılır.

Cevap

Belirlenen süre içinde cevap verilmemesi veya istenen belgelerin gönderilmemesi halinde mahkeme, dosyadaki mevcut belgelere göre uyuşmazlığı sonuçlandırır.
İdari yargılama hukukunda hâkim, uyuşmazlığın çözümü için gerekli gördüğü her türlü bilgi ve belgeyi ilgili yerlerden isteme ve inceleme yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki "re'sen araştırma ilkesi"nin bir sonucudur. 25772577 sayılı İYUK'un 2020. maddesinin 11. fıkrası uyarınca, mahkemece istenen bu belgelerin süresi içinde sunulmaması durumunda yargılama durdurulmaz veya dava doğrudan reddedilmez; mahkeme dosyadaki mevcut veriler ışığında uyuşmazlığı sonuçlandırır.

Adım Adım Çözüm

1
İdari yargılama usulündeki temel soruşturma ilkesini belirlemek.
İdari yargıda 're'sen araştırma' (kendiliğinden araştırma) ilkesi geçerlidir.
Hâkimin uyuşmazlığın maddi gerçeğine ulaşması ve kamu yararını koruması için aktif rol alması gerekir.
2
2577 sayılı İYUK'un 20. maddesindeki bilgi ve belge isteme usulünü analiz etmek.
Mahkemelerin uyuşmazlığı aydınlatmak için her türlü belgeyi ilgili mercilerden isteyebileceği ve buna süre verebileceği görülür.
Yargılamanın süratle ve doğru belgelerle yürütülmesini sağlamak.
3
İstenen belgelerin gönderilmemesinin yaptırımını saptamak.
Kanun, bu durumda davanın durdurulmasını veya reddini değil, dosyadaki mevcut bilgi ve belgelere göre karar verilmesini öngörür.
Yargılamanın sürüncemede kalmasını engellemek ve idarenin belge sunmayarak davayı kilitlemesinin önüne geçmek.

Anahtar Kavram

Re'sen Araştırma İlkesi (İYUK m. 20)

Daha Fazla Pratik

İdari yargıda re'sen araştırma ilkesinin bir istisnası olan 'devlet sırrı' niteliğindeki belgelerin incelenme usulüne göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla