Soru

Zorluk: Ortaİdari İşlemin Unsurları: Şekil ve Usul

İdare hukukunda idari işlemin tesisinde uyulması gereken 'usul' kuralları, işlemin hukuka uygunluğu açısından büyük önem taşır. Bir kanun hükmünde 'Şube müdürü, ilgili daire başkanının teklifi üzerine genel müdür tarafından atanır.' ifadesi yer almaktadır.

Genel müdürün, daire başkanının teklifi olmaksızın doğrudan yaptığı bir atama işlemiyle ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Bu bir 'asli usul sakatlığı'dır; işlemin oluşumu için kurucu bir aşama olan teklif usulü eksik olduğundan işlem sakattır ve iptali gerekir.Cevap
  2. B
    Bu bir 'tali usul sakatlığı'dır; nihai karar yetkisi genel müdürde olduğu için teklif aşamasının atlanması işlemin esasını etkilemez.
  3. C
    İşlem 'yetki tecavüzü' nedeniyle yoklukla maluldür; çünkü teklif makamı olan daire başkanının iradesi devre dışı bırakılmıştır.
  4. D
    Bu durum bir 'sebep unsuru' sakatlığıdır; çünkü daire başkanının teklifi, işlemin yapılmasını zorunlu kılan hukuki nedendir.
  5. E
    İşlem 'maksat unsuru' yönünden sakattır; çünkü usule uyulmaması idarenin kamu yararı dışında başka bir amaç güttüğünü gösterir.

Cevap

Atama işleminin daire başkanının teklifi olmadan yapılması bir 'asli usul sakatlığı' oluşturur ve işlemin iptalini gerektirir.
İdare hukukunda, işlemin içeriğini ve sonucunu etkileyebilecek mahiyetteki usul kurallarına uyulmaması 'asli şekil/usul sakatlığı' olarak adlandırılır. Bir makamın teklifi şartı, o makamın karar üzerindeki etkisini ve denetimini sağladığı için asli bir kuraldır ve bu kurala uyulmadan yapılan işlem sakat olup iptali gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Mevzuattaki usul kuralının niteliğini tespit etmek
Kanun '...teklifi üzerine' diyerek işlemin yapılması için bir ön aşama (teklif usulü) öngörmüştür.
İdari işlemlerin hangi aşamalardan geçerek oluşacağı kanunla belirlenir.
2
Eksik olan usul kuralının 'asli' mi yoksa 'tali' mi olduğunu analiz etmek
Teklif usulü, karar vericiyi (Genel Müdür) belirli bir aday havuzuyla sınırladığı veya bilgilendirdiği için işlemin içeriğine etki eden 'asli' bir kuraldır.
Danıştay içtihatlarına göre işlemin sonucunu değiştirebilecek nitelikteki usul hataları asli sakatlıktır.
3
Hukuki sonucu belirlemek
Asli usul kuralına uyulmadan yapılan işlem hukuka aykırıdır ve iptal davasına konu edilebilir.
İdari işlemlerin unsurlarındaki hukuka aykırılıklar sakatlık doğurur.

Anahtar Kavram

İdari İşlemde Asli Usul Sakatlığı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla