Soru

Zorluk: OrtaYeni Kamu İşletmeciliğinin Teorik Temelleri

Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ) yaklaşımı, geleneksel kamu yönetiminin tekelci yapısını eleştirirken; rekabet eksikliğinin örgüt içinde personelin ve yöneticilerin motivasyonunu düşürdüğünü, bunun da maliyetlerin artmasına yol açan bir 'yönetsel gevşekliğe' (slack) neden olduğunu savunur.

Literatürde Harvey Leibenstein tarafından tanımlanan ve kamu kurumlarındaki bu içsel verimlilik kaybını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

  1. X-EtkinsizliğiCevap
  2. B
    Rant Kollama
  3. C
    Dışsallıklar
  4. D
    Kamu Yararı
  5. E
    Pareto Etkinliği

Cevap

Yeni Kamu İşletmeciliği literatüründe kamu kurumlarının rekabet eksikliği nedeniyle yaşadığı verimlilik kaybını ifade eden kavram X-Etkinsizliği'dir.
Doğru yanıt olan X-etkinsizliği, Harvey Leibenstein tarafından ortaya atılmıştır. Bu kavram, özellikle kamu kesimi gibi tekelci yapıların dışsal bir rekabet baskısı hissetmedikleri için içsel süreçlerinde gevşeklik (slack) yaşadıklarını ve personelin tam kapasiteyle çalışmadığını savunur. Bu durum, hizmet üretim maliyetlerinin teorik olarak olması gereken minimum düzeyin çok üzerine çıkmasına neden olur. YKİ savunucuları, kamu kurumlarını özelleştirme veya piyasa tipi mekanizmalarla rekabete sokarak bu etkinsizliği gidermeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
YKİ'nin kamu bürokrasisine yönelik temel eleştirisini analiz etme
Geleneksel bürokrasinin tekelci yapısının verimsizlik yarattığı tespit edilir.
Soruda bahsedilen 'yönetsel gevşeklik' ve 'maliyet artışı' doğrudan tekelci yapıyla ilişkilidir.
2
İktisadi literatürde rekabet eksikliğinden kaynaklanan verimlilik kaybını tanımlayan kavramı belirleme
Harvey Leibenstein'ın geliştirdiği X-etkinsizliği kavramına ulaşılır.
X-etkinsizliği, bir kurumun içsel süreçlerini optimize etme motivasyonunun eksikliği sonucu maliyetlerin şişmesini açıklar.
3
Seçenekler arasında kavramsal ayrım yapma
Dışsallıklar, rant kollama gibi kavramlar elenerek doğru kavram doğrulanır.
Diğer kavramlar piyasa başarısızlıkları veya siyasal süreçlerle ilgiliyken, X-etkinsizliği doğrudan kurumsal hantallıkla ilgilidir.

Anahtar Kavram

X-Etkinsizliği

İpuçları

1
Bu kavram, rekabetin olmadığı yerlerde çalışanların 'nasıl olsa rakibimiz yok' düşüncesiyle rahatlamasını anlatır.
2
Kavramın ismi, bilinmeyen veya ölçülemeyen bir verimsizlik türüne atıf yaparak bir harf ile sembolize edilmiştir.
3
Harvey Leibenstein tarafından geliştirilen bu kavram, 'yönetsel gevşeklik' (organizational slack) ile eş anlamlı olarak kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Yeni Kamu İşletmeciliğinin diğer ayakları olan Kamu Tercihi Teorisi ve İşlem Maliyeti İktisadı arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla