Soru

Zorluk: OrtaYeni Kamu İşletmeciliğinin Teorik Temelleri

Geleneksel bürokratik yapıların tekelci konumuna bir eleştiri olarak geliştirilen; kamu hizmeti sunan birimlerin fiilen tek bir sağlayıcı tarafından yönetilse dahi, piyasaya giriş engellerinin kaldırılarak potansiyel bir rekabet baskısı altında tutulmasının verimliliği artıracağını savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yarışılabilirlik TeorisiCevap
  2. B
    Asil-Vekil Teorisi
  3. C
    Kamu Tercihi Teorisi
  4. D
    İşlem Maliyeti Kuramı
  5. E
    Mülkiyet Hakları Teorisi

Cevap

Yarışılabilirlik Teorisi, piyasada tek bir satıcı olsa bile, giriş ve çıkış engelleri yoksa potansiyel rakiplerin baskısının verimliliği sağlayacağını savunur.
Yarışılabilirlik Teorisi, bir piyasada fiili rekabetin yokluğunda bile, giriş ve çıkış engellerinin kaldırılmasıyla oluşan 'potansiyel rekabet' tehdidinin, tekelci birimleri (kamu kurumlarını) etkin çalışmaya ve maliyetleri düşürmeye zorlayacağını savunur. Bu durum, Yeni Kamu İşletmeciliği'nin kamu hizmetlerinde tekelleri kırma ve piyasa disiplini getirme çabalarının teorik zeminini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Tekelci yapı sorununu analiz etme
Geleneksel kamu yönetimindeki tekelci birimlerin rekabet eksikliği nedeniyle verimsiz olduğu tespit edilir.
Soruda tekelci konuma getirilen eleştiri temel çıkış noktasıdır.
2
Potansiyel rekabet kavramını değerlendirme
Fiili rekabet olmasa bile piyasaya giriş engellerinin kaldırılmasının yaratacağı baskı incelenir.
Yaklaşımın ayırt edici özelliği olan 'potansiyel rekabet' vurgusu burada yatar.
3
Kuramsal eşleştirme yapma
Giriş-çıkış serbestisi ve potansiyel rekabet baskısı üzerinden verimlilik artışı öngören modelin Yarışılabilirlik Teorisi (Contestability Theory) olduğu belirlenir.
W. Baumol tarafından geliştirilen bu teori, Yeni Kamu İşletmeciliği'nin piyasa mekanizmalarını kamuya uyarlarken kullandığı temel dayanaklardan biridir.

Anahtar Kavram

Yarışılabilirlik Teorisi (Contestability Theory)

İpuçları

1
Bu yaklaşım, piyasada tek bir satıcı olsa bile rekabetin etkisinin görülebileceğini savunur.
2
Temel kavramları arasında 'piyasaya giriş-çıkış engellerinin yokluğu' ve 'potansiyel rekabet baskısı' yer alır.
3
William Baumol tarafından geliştirilen ve tekelci yapıların rakiplerin varlığı tehdidiyle etkinliğe zorlanacağını söyleyen teoridir.

Daha Fazla Pratik

NPM'nin diğer ekonomik temelleri olan İşlem Maliyeti Kuramı ve Asil-Vekil Teorisi arasındaki odak noktası farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla