1982 Anayasası'nda düzenlenen temel hak ve hürriyetlerin sınıflandırılmasında, Jellinek tarafından ortaya atılan "üçlü statü kuramı" esas alınmıştır. Bu kurama göre; bireyin devletten olumlu bir hizmet, yardım veya edim talep etme yetkisi tanıyan haklar "isteme hakları" (pozitif statü hakları) olarak adlandırılır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi pozitif statü hakları (sosyal ve ekonomik haklar) kategorisinde yer almaz?
- AEğitim ve öğrenim hakkı
- BKonut hakkı
- CSağlık hizmetleri ve çevrenin korunması
- DSosyal güvenlik hakkı
- Konut dokunulmazlığıCevap
Cevap
Konut dokunulmazlığı bir negatif statü (koruyucu) hakkıyken, diğer seçenekler pozitif statü (isteme) haklarıdır.
Konut dokunulmazlığı, bireyin özel hayatının gizliliğini koruyan ve devletin müdahale edemeyeceği alanı belirleyen bir 'negatif statü' (koruyucu) hakkıdır. Oysa soruda istenen 'pozitif statü' hakları, devletin birey için sosyal veya ekonomik bir hizmet sunmasını gerektiren haklardır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Jellinek'in Üçlü Statü Ayrımı ve 1982 Anayasası Hak Sınıflandırması
İpuçları
1
Negatif statü hakları devlete 'müdahale etme' (gölge etme) derken, pozitif statü hakları 'hizmet ver' der.
2
Seçeneklerdeki 'konut' kelimesine dikkat edin; biri mülkün korunmasını diğeri barınma imkanını ifade eder.
3
Anayasanın 21. maddesindeki dokunulmazlık kişi haklarındayken, 57. maddedeki konut hakkı sosyal haklardadır.
Daha Fazla Pratik
Diğer sık karıştırılan bir ayrım olan 'Mülkiyet Hakkı' (Negatif) ile 'Toprak Mülkiyeti' (Pozitif) arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s