Soru

Zorluk: Ortaİlliyet Bağını Kesen veya Daraltan Nedenler (Mücbir Sebep, Beklenmeyen Hal vd.)

İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu ortadan kaldıran veya azaltan illiyet bağını kesen nedenler doktrinde ve yargı kararlarında çeşitli kriterlere göre sınıflandırılmaktadır. Özellikle 'mücbir sebep' ve 'beklenmeyen hal' (kaza) kavramları, idarenin olay üzerindeki kontrol gücü ve olayın kaynağı bakımından birbirinden ayrılmaktadır.

Buna göre, bir olayın mücbir sebep olarak nitelendirilebilmesi için sahip olması gereken ancak beklenmeyen hali bu kavramdan ayıran temel yapısal özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. DışsallıkCevap
  2. B
    Öngörülemezlik
  3. C
    Önlenemezlik
  4. D
    Hizmet kusurunun bulunmaması
  5. E
    Zarar görenin kusuru

Cevap

Mücbir sebep ile beklenmeyen hal arasındaki temel fark 'dışsallık' (externality) kriteridir.
Dışsallık kriteri, olayın idarenin yürüttüğü hizmetin veya faaliyetin tamamen dışında gerçekleşmesini ifade eder. Mücbir sebepte (örneğin deprem) olay idarenin kontrolü ve faaliyet alanı dışındayken, beklenmeyen halde (örneğin bir kamu aracının lastiğinin patlaması) olay hizmetin işleyişi içinde gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
İlliyet bağını kesen nedenlerin ortak özelliklerini belirleyin.
Mücbir sebep ve beklenmeyen halin her ikisi de öngörülemez ve önlenemezdir.
Bu iki kriter kavramların ortak paydasını oluşturur.
2
Kavramları ayıran spesifik farkı (dışsallık) analiz edin.
Mücbir sebep idarenin faaliyet alanı dışından (deprem, sel gibi) gelirken; beklenmeyen hal idari faaliyetin içinden (lastik patlaması, cihaz arızası) kaynaklanır.
Dışsallık kriteri, mücbir sebebi beklenmeyen halden ayıran yegane unsurdur.

Anahtar Kavram

Dışsallık Kriteri
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla