Soru

Zorluk: ZorCumhuriyetçilik İlkesi

1982 Anayasası’nın 1. maddesinde düzenlenen "Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir." hükmü ve bu hükmün 4. maddedeki güvencesi göz önüne alındığında, Cumhuriyetçilik ilkesinin hukuksal niteliği ve anayasal statüsüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Cumhuriyet, devletin temel şekli olarak kabul edilmiş olup bu hükmün hem değiştirilmesi hem de değiştirilmesinin teklif edilmesi anayasal olarak yasaklanmıştır.Cevap
  2. B
    Anayasa'nın 1. maddesindeki Cumhuriyet tanımı, 2. maddede belirtilen tüm nitelikleri de bünyesinde barındıran geniş kapsamlı bir hükümet sistemi tanımlamasıdır.
  3. C
    Cumhuriyet ilkesi ilk kez 1921 Anayasası'nın kabul edildiği tarihte asli metinde yer alarak anayasal bir statü kazanmış ve değiştirilemezlik güvencesine kavuşmuştur.
  4. D
    4. maddede yer alan yasak sadece 'Cumhuriyet' ibaresinin korunmasını amaçladığından, devletin temel organlarının işleyişini değiştirecek teklifler bu yasak kapsamında değerlendirilmez.
  5. E
    Egemenliğin millete ait olması ilkesi Cumhuriyet ile özdeş olduğundan, egemenlik anlayışında yapılacak herhangi bir düzenleme doğrudan 1. maddeye aykırılık teşkil eder.

Cevap

Cumhuriyet, devletin temel şekli olarak kabul edilmiş olup bu hükmün hem değiştirilmesi hem de değiştirilmesinin teklif edilmesi anayasal olarak yasaklanmıştır.
Cumhuriyet ilkesi, 1982 Anayasası'nın 1. maddesinde 'Devletin Şekli' başlığı altında düzenlenmiş ve 4. madde ile bu hükmün değiştirilmesi ile değiştirilmesinin teklif edilmesi yasaklanarak mutlak bir koruma zırhı oluşturulmuştur. Bu durum, ilkenin sadece siyasi bir tercih değil, anayasal sistemin kurucu ve dokunulmaz bir temeli olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 1. maddesini analiz etme
Maddede devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu belirtilmiştir.
Sorunun odağını oluşturan temel hükmün saptanması gerekir.
2
Anayasa'nın 4. maddesinin etkisini değerlendirme
4. madde, 1. maddedeki hükmün değiştirilemeyeceğini ve teklif edilemeyeceğini (teklif yasağı) emreder.
Anayasal korumanın niteliğinin ve kapsamının belirlenmesi gerekir.
3
Hukuksal niteliği sınıflandırma
Cumhuriyet'in bir 'Hükümet Sistemi' değil, bir 'Devlet Şekli' olduğu sonucuna ulaşılır.
Doğru hukuksal terminolojinin seçilmesi hata riskini önler.

Anahtar Kavram

Devletin Şekli ve Değiştirilemezlik Güvencesi

Daha Fazla Pratik

Cumhuriyetin niteliklerini düzenleyen 2. madde ile başlangıç ilkeleri arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla