Soru

Zorluk: Ortaİlliyet Bağını Kesen veya Daraltan Nedenler (Mücbir Sebep, Beklenmeyen Hal vd.)

İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu ortadan kaldıran veya azaltan illiyet bağını kesen nedenlerden 'mücbir sebep', birçok yönüyle 'beklenmeyen hal' (kaza) ile benzerlik gösterse de yargı kararlarında bu iki kavramın birbirinden ayrılmasında 'dışsallık' kriteri esas alınmaktadır. Buna göre, mücbir sebebi beklenmeyen halden ayıran temel ayırıcı özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Olayın idarenin faaliyet ve denetim alanı dışında gerçekleşmiş olmasıCevap
  2. B
    Olayın idari cihazın veya kamu hizmetinin kendi iç işleyişindeki bir aksaklıktan kaynaklanması
  3. C
    Zararın ortaya çıkmasında idareden bağımsız üçüncü bir kişinin kusurlu davranışının etkili olması
  4. D
    Zarara uğrayan kişinin kendi tedbirsizliği neticesinde zararın artmasına sebebiyet vermesi
  5. E
    Olayın idare tarafından her türlü teknik ve idari imkanla dahi hiçbir şekilde önlenemeyecek olması

Cevap

Mücbir sebebi beklenmeyen halden ayıran temel nitelik, olayın idarenin faaliyet ve denetim alanı dışında gerçekleşmiş olmasıdır (dışsallık).
Doğru yanıt olan seçenek, mücbir sebebin en spesifik özelliği olan dışsallığı vurgulamaktadır. Mücbir sebep (deprem, savaş, büyük doğal afetler), idarenin yürüttüğü kamu hizmetinin veya kullandığı araçların tamamen dışından gelir. Beklenmeyen hal ise idarenin faaliyet alanı içindeki, hizmete yabancı olmayan gizli kusurlar veya teknik arızalar (örneğin bakımlı bir trenin raydan çıkması) ile ilgilidir.

Adım Adım Çözüm

1
İlliyet bağını kesen nedenler olan mücbir sebep ve beklenmeyen halin ortak noktalarını belirleyin.
Her iki durumda da olay öngörülemez (önceden bilinemez) ve önlenemez (karşı konulamaz) niteliktedir.
Kavramlar arasındaki benzerliği anlayarak ayırıcı unsura odaklanmak gerekir.
2
Mücbir sebep için doktrinde aranan 'dışsallık' kriterini analiz edin.
Mücbir sebep, deprem veya sel gibi idarenin yürüttüğü hizmetin tamamen dışından gelen bir etkidir.
Dışsallık, sorumluluğun tamamen kalkması için aranan temel unsurdur.
3
Beklenmeyen halin (kaza) kaynağını mücbir sebep ile karşılaştırın.
Beklenmeyen hal, hizmetin iç bünyesindeki (örneğin bir makinenin görünmeyen arızası) bir durumdur ve dışsal değildir.
Beklenmeyen halin idarenin faaliyet alanında kalması, onu mücbir sebepten ayırır.
4
Sonucu doğru seçenekle eşleştirin.
Olayın idarenin faaliyet ve denetim alanı dışında gerçekleşmesi seçeneği doğru cevaptır.
Tanımlanan ayırıcı özellik sadece bu seçenekte verilmiştir.

Anahtar Kavram

İdare hukukunda mücbir sebep ile beklenmeyen hal arasındaki temel fark 'dışsallık' (externality) unsurudur.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla