Soru

Zorluk: ZorAnayasa Değişikliği Süreci ve Referandum

1982 Anayasası'nın 175175. maddesinde düzenlenen anayasa değişikliği sürecine göre; usulüne uygun olarak teklif edilen ve Genel Kurulda iki defa görüşülen bir anayasa değişikliği paketinin, ikinci görüşmenin sonundaki oylamada üye tamsayısının beşte üçü (360360) ile üçte ikisinden (400400) az bir çoğunlukla kabul edilmesi durumunda, Cumhurbaşkanının izleyebileceği hukuki yollarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Cumhurbaşkanı bu değişikliği ya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir ya da zorunlu olarak halkoyuna sunar.Cevap
  2. B
    Cumhurbaşkanı bu çoğunluk aralığında (360399360-399) kabul edilen değişikliği doğrudan onaylayıp Resmi Gazete'de yayımlama yetkisine sahiptir.
  3. C
    Meclisin bu çoğunlukla kabul ettiği değişiklik Cumhurbaşkanı tarafından halkoyuna sunulduğunda, bu işlem hukuken "ihtiyarî halkoylaması" olarak adlandırılır.
  4. D
    Teklifin bu aşamaya gelebilmesi için sürecin başında en az üye tamsayısının dörtte biri (150150 milletvekili) tarafından yazılı olarak teklif edilmiş olması yeterlidir.
  5. E
    Cumhurbaşkanı tarafından Meclise geri gönderilen değişiklik, Meclis tarafından aynı çoğunlukla (360399360-399 arası) aynen kabul edilirse, Cumhurbaşkanı değişikliği onaylayıp yayımlamak zorundadır.

Cevap

Cumhurbaşkanının değişikliği ya Meclise geri göndermesi ya da zorunlu olarak halkoyuna sunması gerekir.
1982 Anayasası'na göre, bir anayasa değişikliği 360360 ile 400400 arasında bir oyla kabul edilirse, Cumhurbaşkanı bu değişikliği doğrudan onaylayamaz. Önünde iki seçenek vardır: Ya metni tekrar görüşülmek üzere Meclise geri gönderir ya da metni Resmi Gazete'de yayımlayarak halkoyuna sunar. Bu durumdaki halkoylaması zorunlu niteliktedir.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis kabul çoğunluğunun tespit edilmesi
Kabul oyu 360360 (3/53/5) ile 400400 (2/32/3) arasındadır.
Anayasa değişikliği süreçleri bu iki temel eşiğe göre farklı hukuki sonuçlar doğurur.
2
Cumhurbaşkanının onay yetkisinin kontrolü
Doğrudan onay yetkisi yoktur.
Anayasa'nın 175175. maddesi, 2/32/3 çoğunluğun altında kalan kabul oyları için doğrudan onayı yasaklamıştır.
3
Alternatif hukuki yolların belirlenmesi
Geri gönderme (veto) veya zorunlu halkoylaması.
Bu oy aralığında kabul edilen metinler ancak halkın onayıyla yürürlüğe girebilir veya Meclis tarafından yeniden görüşülmelidir.

Anahtar Kavram

Anayasa Değişikliğinde Zorunlu Halkoylaması Eşiği

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının anayasa değişikliklerini halkoyuna sunma sürecindeki 'onay' ve 'yayım' farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla