Soru

Zorluk: OrtaAnayasa Değişikliği Süreci ve Referandum

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından üye tamsayısının beşte üçü (360360 milletvekili) ile üçte ikisinden az (400400 milletvekilinden az) bir çoğunlukla kabul edilen bir anayasa değişikliği kanunu karşısında Cumhurbaşkanının sahip olduğu yetkilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Cumhurbaşkanı kanunu doğrudan onaylayarak Resmî Gazete'de yayımlayabilir.
  2. Cumhurbaşkanı kanunu bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri göndermezse, halkoyuna sunulması zorunludur.Cevap
  3. C
    Cumhurbaşkanı bu kanunu halkoyuna sunma yetkisine sahip değildir, sadece Meclise iade edebilir.
  4. D
    Cumhurbaşkanı kanunu geri gönderdiğinde, Meclis üye tamsayısının salt çoğunluğuyla kanunu aynen kabul ederse kanun yürürlüğe girer.
  5. E
    Bu oy aralığında kabul edilen kanunların halkoyuna sunulması Cumhurbaşkanının takdirine bağlıdır.

Cevap

Meclis üye tamsayısının beşte üçü ile üçte ikisi arasında kabul edilen anayasa değişikliği kanunları için halkoyuna sunulma süreci zorunludur.
1982 Anayasası'nın 175175. maddesine göre, Meclis üye tamsayısının beşte üçü (360360) ile üçte ikisinden az (400400) bir çoğunlukla kabul edilen anayasa değişikliği kanunları Cumhurbaşkanına gönderildiğinde; Cumhurbaşkanı kanunu ya Meclise geri gönderir ya da halkoyuna sunar. Bu aralıkta kanunun doğrudan onaylanıp yürürlüğe girmesi mümkün değildir ve referandum süreci zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Kabul oranını analiz etme
Meclis kabul oyu 360360 ile 399399 arasındadır.
Anayasa değişikliği için gereken asgari karar yeter sayısı belirlenmelidir.
2
Cumhurbaşkanının seçeneklerini değerlendirme
Bu aralıkta Cumhurbaşkanı ya kanunu Meclise iade eder ya da halkoyuna sunar.
Anayasa'nın 175175. maddesi uyarınca bu oy aralığında doğrudan onaylama yetkisi bulunmamaktadır.
3
Halkoylamasının niteliğini belirleme
Halkoylaması 'zorunlu' niteliktedir.
400400 oyun altında kalan durumlarda referandum Cumhurbaşkanının takdirinde değil, anayasal bir zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Anayasa değişikliği sürecinde beşte üç (3/53/5) ve üçte iki (2/32/3) çoğunluk eşikleri ile Cumhurbaşkanının onay/referandum yetkisi arasındaki ilişki.
Bu soruyu puanla