Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye'nin Demografik Yapısı ve Nüfus Politikaları

Türkiye'de 19601960’lı yıllarda 'Planlı Kalkınma' paradigmasına geçilmesiyle birlikte nüfus politikalarında yaşanan eksen kayması, demografik süreçlerin makroekonomik dengelerle olan ilişkisini ön plana çıkarmıştır. Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda (196319671963-1967) ayrıntılı olarak ele alınan ve nüfus artış hızının sınırlandırılmasını öngören yaklaşımın temel dayanağı, hızlı nüfus artışının aşağıdaki süreçlerden hangisi üzerindeki olumsuz etkisidir?

  1. Tasarrufların yatırıma dönüşme kapasitesi ve sermaye birikim süreciCevap
  2. B
    Kırsal alanlardaki mülkiyet yapısı ve toprak mülkiyetinin parçalanması
  3. C
    Hizmet sektöründeki istihdam kapasitesinin nitelikli işgücü ile uyumu
  4. D
    Kentleşme hızının sanayileşme hızıyla olan senkronizasyonu
  5. E
    Toplumsal tabakalaşma içindeki dikey hareketlilik olanakları

Cevap

Hızlı nüfus artışının tasarrufların yatırıma dönüşme kapasitesi ve sermaye birikim süreci üzerindeki olumsuz etkisi
Türkiye'de 19601960’lı yıllarda benimsenen antinatalist politikanın temelinde yatan rasyonalite, ekonomik kalkınma modelleriyle doğrudan ilişkilidir. Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'na göre, hızlı nüfus artışı nedeniyle milli gelirin büyük bir kısmı yeni doğan nüfusun temel ihtiyaçlarını (eğitim, sağlık vb.) karşılamak için 'demografik yatırımlara' harcanmakta, bu da sanayileşme için gereken 'üretken yatırımların' ve tasarrufların azalmasına yol açmaktadır. Bu nedenle sermaye birikim sürecini hızlandırmak için nüfus artış hızının düşürülmesi hedeflenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemsel bağlamı belirleme
1960 sonrası Türkiye'de pronatalist politikadan antinatalist politikaya geçildiği saptanır.
1960'ta DPT'nin kuruluşu ve 1963'te planlı dönemin başlaması nüfus vizyonunu değiştirmiştir.
2
Planlı kalkınma mantığını analiz etme
Hızlı nüfus artışının 'demografik yatırımlara' (okul, hastane vb.) olan ihtiyacı artırdığı görülür.
Genç nüfusun bağımlılık oranı yüksek olduğu için kaynaklar sanayi yatırımları yerine temel hizmetlere harcanmak zorunda kalır.
3
Sermaye birikimi ilişkisini kurma
Yüksek tüketim harcamaları nedeniyle ulusal tasarrufların düştüğü ve sermaye birikiminin yavaşladığı sonucuna varılır.
Kalkınma planlarındaki temel argüman, nüfus artış hızının ekonomik büyüme hızını yavaşlatmasıdır.

Anahtar Kavram

Nüfus Artış Hızı ve Sermaye Birikimi İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla