Soru

Zorluk: OrtaKarar Alma ve Meşrulaştırma

Kamu politikası sürecinde karar alma aşamasını açıklayan 'Çöp Kutusu Modeli' (Garbage Can Model) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Karar alma sürecini, belirsizliğin ve 'örgütlü anarşinin' hakim olduğu bir ortamda gerçekleşen tesadüfi bir süreç olarak görür.
  2. B
    Bu modele göre çözümler bazen sorunlardan önce var olabilir ve uygun bir sorunla eşleşmek üzere sistemde bekler.
  3. Karar alma süreci; her zaman önce sorunun rasyonel olarak tanımlanması ve ardından en uygun çözümün seçilmesiyle ilerleyen doğrusal bir süreçtir.Cevap
  4. D
    Karar vericilerin (katılımcıların) o anki ilgisi, zamanı ve diğer işleri kararın içeriğini ve sonucunu doğrudan etkiler.
  5. E
    Kararlar; sorunlar, çözümler, katılımcılar ve seçim fırsatları olmak üzere dört bağımsız akışın bir araya gelmesiyle oluşur.

Cevap

Karar alma sürecinin rasyonel bir sıralama ile önce sorunun tanımlanması ve ardından en uygun çözümün seçilmesiyle ilerleyen doğrusal bir süreç olduğu ifadesi yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, Çöp Kutusu Modeli'nin tam aksine 'Rasyonel Karar Verme Modeli'nin varsayımını tanımlamaktadır. Çöp Kutusu Modeli'ne göre kararlar rasyonel, öngörülebilir ve doğrusal bir hiyerarşi içinde değil; sorunların, çözümlerin ve aktörlerin tesadüfen bir 'seçim fırsatı' anında buluşmasıyla (örgütlü anarşi) gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Çöp Kutusu Modeli'nin (Garbage Can Model) temel felsefesini analiz et.
Modelin, rasyonel ve doğrusal karar verme mantığını reddederek 'örgütlü anarşi' kavramına odaklandığı görülür.
Karar alma modelleri arasındaki temel farkları anlamak için modelin varsayımlarını belirlemek gerekir.
2
Modeldeki akışların (streams) nasıl işlediğini incele.
Sorunlar, çözümler, katılımcılar ve seçim fırsatlarının birbirinden bağımsız olduğu ve tesadüfen birleştiği saptanır.
Modelin işleyiş mekanizmasını kavramak, doğrusal (linear) bir mantık taşımadığını doğrular.
3
Seçeneklerdeki 'doğrusallık' ve 'rasyonellik' vurgusunu kontrol et.
Karar almanın önce sorun tanımı sonra çözüm seçimi şeklinde ilerlediğini savunan seçeneğin, modelin 'anarşik/tesadüfi' doğasına aykırı olduğu belirlenir.
Rasyonel modelin özellikleri ile Çöp Kutusu modelinin özellikleri arasındaki çelişkiyi bulmak doğru cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Çöp Kutusu Modeli (Örgütlü Anarşi)
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla