Soru

Zorluk: OrtaKamu Malları Kavramı ve Kriterleri

İdare hukukunda bir malın 'kamu malı' statüsünde kabul edilmesi, o malın haczedilememesi, zamanaşımı ile kazanılamaması ve tapu sicili hukukundan farklı bir koruma rejimine tabi olması sonucunu doğurur. Bir malın bu statüye sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla doktrin ve yargı kararlarıyla belirli kriterler geliştirilmiştir.

Buna göre, Türk idare hukuku ilkeleri çerçevesinde bir taşınmazın 'kamu malı' sayılabilmesi için aşağıdakilerden hangisi zorunlu bir kriter değildir?

  1. A
    Malın mülkiyetinin bir kamu tüzel kişisine ait olması
  2. B
    Malın doğrudan halkın ortak kullanımına (orta malı) sunulmuş olması
  3. C
    Malın bir kamu hizmetinin yürütülmesine (hizmet malı) tahsis edilmiş olması
  4. Taşınmazın tapu siciline kamu malı şerhiyle tescil edilmiş olmasıCevap
  5. E
    Malın özel mülkiyete konu olamayacak nitelikte (sahipsiz mal) olması

Cevap

Taşınmazın tapu siciline kamu malı şerhiyle tescil edilmiş olması zorunlu bir kriter değildir.
İdare hukukunda bir taşınmazın kamu malı sayılabilmesi için tapu siciline tescil edilmiş olması bir zorunluluk değildir. Bir malın kamu malı olup olmadığı, mülkiyetinin bir kamu tüzel kişisinde olması ve o malın bir kamu hizmetine veya halkın kullanımına tahsis edilmiş olmasına (veya sahipsiz mallar gibi doğal niteliğine) bağlıdır. Tescil işlemi kurucu değil, bildirici bir nitelik taşır; nitekim denizler, akarsular ve kıyılar gibi pek çok kamu malı tapu kütüğüne tescil edilmez.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu malı olma kriterlerini belirle
Bir malın kamu malı sayılması için mülkiyetin bir kamu tüzel kişisine ait olması ve malın kamusal bir amaca (hizmet veya kullanım) tahsis edilmiş olması gerekir.
Kamu malı statüsü, mülkiyet ve tahsis (allocation) unsurlarının bileşimiyle oluşur.
2
Tescilin hukuki niteliğini değerlendir
Türk idare hukukunda tapu tescili 'kurucu' değil, 'bildirici' bir işlemdir.
Bir malın kamu malı olup olmadığını belirleyen şey tapu kaydı değil, o malın fiili durumu ve tahsis kararıdır.
3
İstisnaları (sahipsiz malları) gözden geçir
Kıyılar, ormanlar, akarsular gibi sahipsiz mallar (res nullius) tapuya tescil edilmeseler bile kamu malıdır.
Kadastro Kanunu uyarınca, kamu yararına tahsis edilen veya kamunun kullanımında olan yerler tescile tabi tutulmaz.

Anahtar Kavram

Kamu Malı Kriterleri: Mülkiyet ve Tahsis
Bu soruyu puanla