Examkin

Soru

Zorluk: ZorSosyal Devlet İlkesi ve Araçları

Sosyal devlet; bireyin sadece hukuki özgürlüğünü değil, aynı zamanda maddi ve manevi varlığını geliştirmesi için gerekli olan asgari hayat standardını ve ekonomik güvenceleri de sağlayan devlet modelidir. 19821982 Anayasası'nda bu ilkeyi hayata geçirmek amacıyla devlete çeşitli ödevler yüklenmiş ve devletin müdahale alanlarını belirleyen araçlar öngörülmüştür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 19821982 Anayasası'nın "sosyal devlet" anlayışı kapsamında devlete tanıdığı araçlardan veya bu ilkenin anayasal uygulama özelliklerinden biri olarak değerlendirilemez?

  1. A
    Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımını sağlamak amacıyla artan oranlı vergilendirme ve mali güce göre ödeme esasının benimsenmesi
  2. B
    Kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüslerin, kamu yararının zorunlu kıldığı hallerde kanunla kamu mülkiyetine geçirilmesi
  3. Hiç kimsenin, kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önünde yargılanamayacağı güvencesinin tesis edilmesiCevap
  4. D
    Devletin sosyal ve ekonomik ödevlerini, mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde ve ekonomik istikrarın korunmasını gözeterek yerine getirmesi
  5. E
    İktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmanın; milli tasarrufu artırmak ve yatırımları toplum yararına yönlendirmek amacıyla planlama yoluyla yapılması

Cevap

Hiç kimsenin kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önünde yargılanamayacağı güvencesinin tesis edilmesi (Kanuni Hâkim Güvencesi), sosyal devletin değil, hukuk devleti ilkesinin bir aracıdır.
Doğru cevap olan ifade, Anayasa'nın 3737. maddesinde düzenlenen 'Kanuni Hâkim Güvencesi'dir. Bu ilke, kişilerin yargı organları karşısındaki hukuki güvenliğini sağlamayı amaçladığından 'Hukuk Devleti' ilkesinin temel bir gereğidir. Sosyal devlet ise toplumsal refahı ve adaleti sağlamak için ekonomik müdahalelerde bulunan (vergi adaleti, devletleştirme, planlama gibi) devlet modelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sosyal devlet araçlarını tanımla
Sosyal devlet araçları; vergi adaleti, planlama, kamulaştırma, devletleştirme ve toprak reformu gibi ekonomik müdahale yöntemlerini içerir.
Anayasal ilkeler arasındaki görev ve araç ayrımını netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki kavramları anayasal maddelerle eşleştir
Mali güce göre vergilendirme (7373. md.), Devletleştirme (4747. md.), Planlama (166166. md.) ve Mali kaynaklarla sınırlılık (6565. md.) doğrudan sosyal devletle ilgilidir.
Yanlış olanın hangi ilkeye ait olduğunu saptamak için kavramsal analiz gereklidir.
3
Hukuk devleti araçlarını ayırt et
Kanuni hâkim güvencesi (3737. md.), idarenin yargısal denetimi ve hukuki güvenlik gibi unsurlar 'Hukuk Devleti' ilkesinin unsurlarıdır.
Sosyal devlet ile hukuk devleti arasındaki ayrımı (sosyal/ekonomik vs. yargısal/hukuki) netleştirmek sonucuna ulaştırır.

Anahtar Kavram

Sosyal Devlet ve Hukuk Devleti Araçlarının Ayrımı

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken seçenekleri 'Ekonomik Müdahale' (Sosyal Devlet) ve 'Yargısal/Hukuki Güvence' (Hukuk Devleti) olarak ikiye ayırmak en hızlı yoldur.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Sosyal Devlet İlkesi ve Araçları

Bu konudan daha fazla soru