Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Konut Politikaları ve TOKİ

Türkiye'de 19841984 yılında 29852985 sayılı Kanun ile konut finansmanını desteklemek amacıyla kurulan Toplu Konut İdaresi'nin (TOKI˙TOKİ), 20032003-20042004 yıllarında gerçekleştirilen yasal düzenlemelerle geçirdiği yapısal dönüşümün temel niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü'nün yetkilerinin devri ve "hasılat paylaşımı" modeli gibi mekanizmalarla, idarenin bir finansörden ziyade piyasa aktörü gibi davranan "girişimci" bir yapıya bürünmesiCevap
  2. B
    Konut finansmanını kooperatifler aracılığıyla tabana yayma işlevini güçlendirerek, 19801980 öncesindeki sosyal devlet odaklı konut politikasını pekiştirmesi
  3. C
    19801980 öncesi egemen olan Emlak Kredi Bankası odaklı konut finansmanı modelinin, TOKİ'nin sadece bir denetim organı olarak yapılandırılmasıyla sürdürülmesi
  4. D
    Gecekondu bölgelerindeki kentsel dönüşüm yetkilerinin tamamen yerel yönetimlere devredilerek merkezi idarenin planlama yetkilerinin kısıtlanması
  5. E
    Kaçak yapılaşmayı önlemek adına sadece kamu arazilerinin korunmasıyla sınırlandırılmış, mülkiyet geliştirme yetkisi bulunmayan teknik bir birime dönüşmesi

Cevap

Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü'nün yetkilerinin devri ve "hasılat paylaşımı" modeli gibi mekanizmalarla, idarenin bir finansörden ziyade piyasa aktörü gibi davranan "girişimci" bir yapıya bürünmesi
Doğru yanıt olan seçenek, TOKİ'nin 2003 sonrası geçirdiği paradigma değişimini tam olarak açıklar. İdare bu dönemde, Arsa Ofisi'nin devralınmasıyla eline geçen hazine arazilerini "hasılat paylaşımı" yöntemiyle lüks konut projelerine açmış, buradan elde ettiği geliri sosyal konut üretiminde kullanarak piyasa odaklı bir "girişimci devlet" aktörüne dönüşmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
19841984 modelini analiz etmek
TOKİ'nin başlangıçta bütçe dışı fonlar üzerinden kooperatifleri ve konut kredilerini destekleyen bir "finansör/fon yöneticisi" olduğu saptanır.
İlk kuruluş felsefesi konut üretimini doğrudan yapmak yerine finansal araçlarla teşvik etmek üzerine kuruluydu.
2
20032003-20042004 yasal değişikliklerini incelemek
49664966 ve 52735273 sayılı Kanunlar ile TOKİ'ye doğrudan konut üretme, şirket kurma ve Arsa Ofisi'nin devriyle arazi geliştirme yetkileri verilmiştir.
Arsa Ofisi'nin tasfiyesiyle hazine arazilerinin TOKİ'ye devri, kurumu devasa bir mülkiyet geliştiriciye dönüştürmüştür.
3
"Hasılat Paylaşımı" ve "Girişimci Devlet" kavramlarını birleştirmek
İdarenin kentsel rantı kullanarak (yüksek gelirli projelerden kâr elde edip sosyal konutları finanse etmesi) piyasa aktörü gibi hareket ettiği teyit edilir.
Bu model, neoliberal dönemde devletin piyasa kurallarıyla kentsel dönüşüm ve konut üretimi yapmasını sağlayan temel mekanizmadır.

Anahtar Kavram

TOKİ'nin Girişimci Devlet Modelindeki Dönüşümü

Daha Fazla Pratik

TOKİ'nin kentsel dönüşüm alanlarındaki 'resen plan yapma' yetkisinin 3194 sayılı İmar Kanunu ile ilişkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla