Soru

Zorluk: Orta1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu)

1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), Millî Mücadele’nin olağanüstü şartları altında "Meclis Hükümeti Sistemi"ni benimsemiştir. Bu sistemde yasama ve yürütme yetkileri meclis bünyesinde toplanmış, ayrı bir devlet başkanlığı makamına yer verilmemiştir.

Bu sistemin işleyişi dikkate alındığında, 1921 Anayasası’na göre yürütme yetkisinin kullanımına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Büyük Millet Meclisi Başkanı, İcra Vekilleri Heyeti’nin de doğal başkanıdır.Cevap
  2. B
    Yürütme yetkisi, meclis içinden seçilen ancak meclis iradesinden bağımsız hareket eden bir başbakan tarafından kullanılır.
  3. C
    Devlet başkanlığı görevi, halk tarafından seçilen ve meclis üzerinde fesih yetkisi olan bir Cumhurbaşkanı tarafından yürütülür.
  4. D
    İcra Vekilleri Heyeti, meclise karşı toplu (kolektif) olarak sorumlu olup hükümet programı üzerinden güvenoyu almak zorundadır.
  5. E
    Yürütme organı, yasama faaliyetlerini denetlemek ve dengelemek amacıyla yargı organlarını atama yetkisine sahiptir.

Cevap

Büyük Millet Meclisi Başkanı, İcra Vekilleri Heyeti’nin de doğal başkanıdır.
1921 Anayasası'nın kabul ettiği Meclis Hükümeti Sistemi uyarınca, devlet başkanlığı makamı öngörülmemiştir. Bu boşluk, Meclis Başkanı'nın aynı zamanda İcra Vekilleri Heyeti'nin (Bakanlar Kurulu) de başkanı kabul edilmesiyle doldurulmuştur. Bu durum, yasama ve yürütmenin meclis çatısı altında birleşmesinin doğal bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Hükümet sistemini tanımlama
1921 Anayasası'nın 'Meclis Hükümeti Sistemi'ni benimsediği tespit edilir.
Bu sistemde kuvvetler birliği ilkesi gereği yasama ve yürütme mecliste toplanmıştır.
2
Yürütme ve başkanlık ilişkisini analiz etme
Ayrı bir devlet başkanlığı makamının olmadığı, meclis başkanının her iki organa da başkanlık ettiği belirlenir.
Meclisin üstünlüğü ilkesi gereği yürütme, meclisin bir kurulu (İcra Vekilleri Heyeti) olarak kurgulanmıştır.

Anahtar Kavram

Meclis Hükümeti Sistemi ve Meclis Başkanının Çift Rolü

Daha Fazla Pratik

1921 Anayasası'nda yapılan 1923 değişikliklerinin hükümet sistemini parlamenter sisteme nasıl yaklaştırdığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla