Jellinek’in "üçlü statü kuramı" kapsamında bireyin devletin siyasal mekanizmalarına katılımını ve devlet yönetimi üzerinde söz sahibi olmasını ifade eden "aktif statü hakları" (katılma hakları), 1982 Anayasası'nın dördüncü bölümünde "Siyasi Haklar ve Ödevler" başlığı altında geniş bir yer bulmuştur. Buna göre, anayasada düzenlenen aşağıdaki hak veya ödevlerden hangisi niteliği gereği bu grup içerisinde değerlendirilemez?
- AKamu hizmetlerine girme hakkı
- BVatan hizmeti
- Hak arama hürriyetiCevap
- DMal bildirimi
- EVergi ödevi
Cevap
Hak arama hürriyeti, niteliği gereği bir 'aktif statü hakkı' (katılma hakkı) değil, devletin müdahale edemeyeceği 'negatif statü hakkı' (koruyucu hak) kategorisindedir.
Hak arama hürriyeti, 1982 Anayasası'nın 36. maddesinde 'Kişi Hakları ve Ödevleri' başlığı altında düzenlenmiştir. Jellinek'in tasnifinde bu bölümdeki haklar 'negatif statü hakları' (koruyucu haklar) olarak adlandırılır ve devletin dokunamayacağı bireysel alanı temsil eder. Oysa 'aktif statü hakları' (katılma hakları), bireyin devlet yönetimine ve siyasal süreçlere katılımını (seçme-seçilme, kamu hizmetine girme, vergi, askerlik vb.) ifade eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Jellinek'in Statü Hakları Ayrımı ve 1982 Anayasası'ndaki Karşılıkları
İpuçları
1
Jellinek'in aktif statü hakları, genellikle anayasanın 'Siyasi Haklar ve Ödevler' bölümüyle eşleşir.
2
Hangi seçeneğin 1982 Anayasası'nın 'Kişi Hakları ve Ödevleri' (Negatif Statü) bölümünde yer aldığını düşünün.
Daha Fazla Pratik
İspat hakkı (Madde 39) ve mülkiyet hakkının hangi statü grubuna girdiğini tekrar edin.
Tahmini Süre:50s