Soru

Zorluk: ZorKamu Malları Kavramı ve Kriterleri

Bir yerel yönetim birimi, mülkiyetinde bulunan ancak uzun süredir atıl vaziyette duran bir binayı, bölgedeki sosyal ihtiyaçları karşılamak amacıyla 'Halk Eğitim Merkezi' olarak kullanılmasına karar vermiş ve bu doğrultuda binanın iç tefrişatını tamamlayarak hizmete açmıştır.

Türk İdare Hukuku doktrini ve yerleşik yargı içtihatları dikkate alındığında, söz konusu taşınmazın idarenin 'özel malı' statüsünden çıkarak 'kamu malı' hukuki rejimine tabi olmasını sağlayan temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Taşınmazın mülkiyetinin bir kamu tüzel kişisine ait olması
  2. Taşınmazın bir kamu hizmetinin yürütülmesine veya kamunun doğrudan kullanımına tahsis (özgüleme) edilmiş olmasıCevap
  3. C
    Taşınmazın tapu kütüğünde 'kamu malıdır, haczedilemez' şeklinde şerh düşülmüş olması
  4. D
    Taşınmazın idarenin envanter kayıtlarında 'duran varlık' olarak sınıflandırılması
  5. E
    Taşınmazın yapım veya satın alma bedelinin kamu kaynaklarından karşılanmış olması

Cevap

Taşınmazın bir kamu hizmetinin yürütülmesine veya kamunun doğrudan kullanımına tahsis (özgüleme) edilmiş olması
Türk İdare Hukuku'nda bir malın 'kamu malı' sayılabilmesi için o malın mülkiyetinin bir kamu tüzel kişisine ait olması yetmez; ayrıca o malın kamunun doğrudan kullanımına (orta malları ve sahipsiz mallar) veya bir kamu hizmetinin yürütülmesine (hizmet malları) özgülenmiş, yani tahsis edilmiş olması gerekir. Sorudaki örnekte binanın halk eğitim merkezi olarak hizmete açılması, bir kamu hizmetine tahsis edildiğini gösterir ve bu durum malın hukuki rejimini kamu hukukuna dönüştürür.

Adım Adım Çözüm

1
İdarenin mallarının sınıflandırılmasını yapın.
İdarenin malları; kamu malları ve idarenin özel malları olarak ikiye ayrılır.
Her iki tür de idarenin mülkiyetindedir ancak tabi oldukları hukuk rejimleri farklıdır.
2
Kamu malı olma kriterlerini inceleyin.
Bir malın kamu malı sayılabilmesi için 'mülkiyetin kamuya ait olması' ve 'kamu yararına tahsis' unsurlarının birlikte bulunması gerekir.
Tahsis (özgüleme) işlemi, malı özel hukuk rejiminden çıkarıp kamu hukuku koruması altına sokan kurucu unsurdur.
3
Olaydaki tahsis türünü belirleyin.
Bina bir 'Halk Eğitim Merkezi' olarak hizmete sunulduğu için bir kamu hizmetinin görülmesine tahsis edilmiştir.
Bu durum binayı idarenin özel malı olmaktan çıkarıp 'hizmet malı' kategorisinde bir kamu malı haline getirir.

Anahtar Kavram

Tahsis (Özgüleme) Kriteri
Bu soruyu puanla