Soru

Zorluk: ZorHemşehri Hukuku

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 13. maddesinde düzenlenen "Hemşehri Hukuku" müessesesi, belde sakinlerinin belediye yönetimi ile kurduğu hukuki ve idari bağı tanımlayarak katılımcı bir yerel yönetim modeli öngörmektedir.

Bu madde kapsamında tanımlanan haklar ve belediyeye yüklenen ödevler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudan "hemşehri hukuku" kapsamında yer alan bir husus değildir?

  1. Beldede ikamet eden her bireyin, mahalli idareler genel seçimlerinde seçme ve seçilme hakkını kullanmasıCevap
  2. B
    Hemşehrilerin belediye karar süreçlerine ve hizmetlerine katılma hakkına sahip olması
  3. C
    Belediye idaresinin sağladığı sosyal yardımlardan insan onurunu zedelemeyecek biçimde yararlanılması
  4. D
    Belediyenin, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkileri geliştirme ve kültürel değerleri koruma yükümlülüğü
  5. E
    Belediye faaliyetleri hakkında bilgi edinme hakkının kullanılması

Cevap

Beldede ikamet eden her bireyin yerel seçimlerde seçme ve seçilme hakkını kullanması, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 13. maddesinde düzenlenen hemşehri hukuku kapsamında yer almaz.
Doğru cevap olan yerel seçimlerde seçme ve seçilme hakkı ifadesi yanlıştır; çünkü 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 13. maddesi, hemşehri hukukunu vatandaşlık bağına değil ikamet esasına dayandırır. Bu maddede düzenlenen haklar; karar süreçlerine katılım, bilgi edinme ve sosyal yardımlardan yararlanma ile sınırlıdır. Seçme ve seçilme hakkı ise Anayasa ve özel seçim kanunları tarafından sadece vatandaşlara tanınan siyasi bir haktır.

Adım Adım Çözüm

1
Hemşehri tanımının ve kapsamının belirlenmesi
5393 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre; herkes ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir. Bu tanım vatandaşlık bağına değil, ikamet (yerleşim) esasına dayanır.
Hemşehri haklarından yararlanmak için o beldede ikamet etmek yeterlidir.
2
Madde metnindeki hakların tasnif edilmesi
Hemşehrilerin; belediye karar ve hizmetlerine katılma, faaliyetler hakkında bilgilenme ve belediye yardımlarından (insan onuruna uygun şekilde) yararlanma hakları mevcuttur.
Yasa metninde sayılan bu haklar idari ve sosyal nitelikli haklardır.
3
Siyasi haklar ile hemşehri haklarının karşılaştırılması
Seçme ve seçilme hakkı siyasi bir haktır ve Anayasa'nın 67. maddesi ile 2972 sayılı Kanun çerçevesinde sadece Türk vatandaşlarına tanınmıştır.
Hemşehri hukuku ikamet eden yabancıları da kapsarken, seçme ve seçilme hakkı sadece vatandaşlık bağına sahip olanları kapsar ve 13. maddede düzenlenmemiştir.

Anahtar Kavram

Hemşehri Hukuku (İkamet Esası vs. Vatandaşlık)

Daha Fazla Pratik

Hemşehri hukukunun kapsamını pekiştirmek için Kent Konseyi (Madde 76) düzenlemelerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla