Hemşehri Hukuku

22 soru

$5393$ sayılı Belediye Kanunu’nun "Hemşehri Hukuku" başlıklı $13$ . maddesi hükümleri dikkate alındığında, belde sakinlerinin hakları ve belediyenin bu sakinlere yönelik yükümlülükleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Belediye, belde sakinleri arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapmakla yükümlüdür.

Belediye hizmetlerinden yararlanma ve karar süreçlerine katılım haklarından faydalanabilmek için belde sakininin ilgili seçim çevresinde seçmen sıfatına sahip olması zorunludur.

Belediye; faaliyetlerini yürütürken engelli, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilere yönelik hizmetlere öncelik vermekle yükümlüdür.

Hemşehrilerin, belediyenin karar ve faaliyetleri hakkında bilgi edinme ve sunulan hizmetlerden eşit şekilde yararlanma hakları kanunla güvence altına alınmıştır.

Beldede yaşayan herkes, o beldenin hemşehrisi kabul edilir ve bu sıfatla belediye idaresine karşı belirli hak ve yükümlülüklere sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye hizmetlerinden yararlanma ve karar süreçlerine katılım haklarından faydalanabilmek için belde sakininin ilgili seçim çevresinde seçmen sıfatına sahip olması zorunludur.

Cevap

Belediye hizmetlerinden yararlanma ve karar süreçlerine katılım haklarından faydalanabilmek için belde sakininin seçmen sıfatına sahip olması gerektiği yönündeki ifade yanlıştır.

Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesine göre "Herkes hemşehridir." Hemşehrilik statüsü beldede ikamet etme olgusuna bağlanmıştır. Katılım, bilgi edinme ve hizmetlerden yararlanma hakları tüm hemşehrilere tanınmış olup, bu hakların kullanımı için ilgili beldede seçmen olma şartı getirilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesindeki "hemşehri" tanımını incele.

Beldede ikamet eden herkesin, başka bir şarta (seçmenlik vb.) bakılmaksızın hemşehri olduğu görülür.

Hakların kullanımının kime ait olduğunu belirlemek için hukuki statüyü netleştirmek gerekir.

Madde metninde sayılan hak ve yükümlülükleri (katılım, bilgi edinme, hizmetten yararlanma) değerlendir.

Bu hakların tüm hemşehrilere tanındığı, seçmen olma şartının maddede yer almadığı sonucuna varılır.

Kanunun lafzına uygunluğu denetlemek için şartların eksiksiz analizi gereklidir.

Anahtar Kavram

Hemşehrilik statüsü ikamet esasına dayanır ve seçmenlikten bağımsızdır.

Daha Fazla Pratik

Belediye Meclisi'nin ihtisas komisyonları ve kent konseyi ile hemşehri hukukunun ilişkisini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 2Soru →

Yerel yönetimlerde katılımcı demokrasinin ve belde aidiyetinin hukuki temelini oluşturan "hemşehri hukuku" düzenlemeleri çerçevesinde, belediyelerin sorumlulukları ve belde sakinlerinin haklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Belde sakinlerinin belediye hizmetlerinden yararlanma hakkı, o beldede en az altı ay ikamet etme şartına bağlanmıştır.

Hemşehri hukuku kapsamında tanınan 'karar süreçlerine katılma' hakkı, belde sakinlerine belediye meclisi seçimlerinde oy kullanma yetkisini doğrudan kazandırır.

Belediye yardımlarının sunulmasında insan onurunun korunması zorunluluğu, belediye idaresinin takdirine bırakılmış genel bir idari ilkedir.

Belediye; hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapmakla yükümlüdür.

Belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme hakkı, sadece kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ve sivil toplum örgütlerine tanınan bir imtiyazdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye; hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapmakla yükümlüdür.

Cevap

Belediye; hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapmakla yükümlüdür.

Belediye Kanunu’nun

13

. maddesine göre belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapmakla görevlendirilmiştir. Bu ifade, kanun metniyle birebir örtüşen doğru bir hukuki tespittir.

Adım Adım Çözüm

Hukuki dayanağı belirle.

5393

sayılı Belediye Kanunu’nun

13

. maddesi incelenmiştir.

Soruda sorulan hemşehri hukukunun yasal çerçevesi bu maddedir.

Hemşehri tanımını ve kapsamını analiz et.

Herkesin ikamet ettiği yerin hemşehrisi olduğu ve yabancı ayrımı yapılmadığı görülmüştür.

Hemşehri hukukunun öznesi belde sakinleridir.

Hak ve ödevleri karşılaştır.

Katılım, bilgilenme ve yardımlardan yararlanma hakları ile belediyenin sosyal/kültürel görevleri teyit edilmiştir.

Doğru seçeneği belirlemek için kanun metnindeki görev ve hak ayrımı yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Belediye Kanunu Madde 13 - Hemşehri Hakları ve Belediyenin Ödevleri

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 3Soru →

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Hemşehri Hukuku" başlıklı 13. maddesi hükümleri dikkate alındığında, bir beldede hemşehri hukukuna sahip olabilmenin temel şartı ve bu kapsamda tanımlanan haklarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Beldede doğmuş olmak şarttır; bu statü bireylere sadece belediye meclisi toplantılarını izleme hakkı verir.

Beldede taşınmaz sahibi olmak şarttır; bu statü sadece belediye vergi ve harçlarından muafiyet sağlar.

Beldede ikamet etmek şarttır; hemşehriler belediye karar süreçlerine katılım, belediye faaliyetleri hakkında bilgi edinme ve belediye hizmetlerinden yararlanma haklarına sahiptir.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak şarttır; bu statü doğrudan mahalli idareler seçimlerinde oy kullanma hakkını ifade eder.

Beldede en az beş yıl kesintisiz yaşamış olmak şarttır; bu statü hemşehrilere belediye encümeni kararlarını veto etme yetkisi verir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Beldede ikamet etmek şarttır; hemşehriler belediye karar süreçlerine katılım, belediye faaliyetleri hakkında bilgi edinme ve belediye hizmetlerinden yararlanma haklarına sahiptir.

Cevap

Beldede ikamet etmek temel şarttır; bu statü bireylere belediye karar süreçlerine katılım, bilgi edinme ve hizmetlerden yararlanma haklarını sağlar.

Doğru yanıt olan ifade, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 13. maddesindeki metinle tam uyumludur. Bu maddeye göre, bir beldede hemşehri olabilmek için o beldede ikamet etmek yeterlidir. Bu statü kişiye belediyenin karar ve hizmetlerine katılma, faaliyetler hakkında bilgilenme ve yardımlardan/hizmetlerden yararlanma imkanı sağlar.

Adım Adım Çözüm

Hemşehrilik tanımını incele

5393 sayılı Belediye Kanunu madde 13'e göre, 'Herkes ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir.'

Yasal statünün kazanılma şartını belirlemek için gereklidir.

Tanımlanan hakları belirle

Hemşehrilerin; belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları mevcuttur.

Hemşehri hukukunun içeriğini oluşturan yetkileri tespit etmek için gereklidir.

Siyasi haklar ile idari hakları ayırt et

Seçme ve seçilme hakkı gibi siyasi haklar farklı kanunlarla düzenlenirken, hemşehri hukuku daha çok idari katılım ve sosyal yardımları kapsar.

Çeldirici olan siyasi haklar ile kanunda belirtilen idari haklar arasındaki farkı anlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Hemşehri Hukuku (İkamet ve Katılım Hakları)

Soru 4Soru →

$5393$ sayılı Belediye Kanunu’nun $13$ . maddesinde düzenlenen "hemşehri hukuku" müessesesi ve bu kapsamdaki hak ve ödevlere ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Herkes ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir ve bu statü belde sakinlerine belediye hizmetlerinden yararlanma hakkı bahşeder.

Hemşehrilerin belediye karar süreçlerine katılım ve bilgi edinme hakları, kanunla güvence altına alınmış temel hemşehrilik hakları arasındadır.

Belediye yardımlarının ulaştırılmasında mülteci veya muhtaç olanlar ile engelli, yaşlı, çocuk ve kadınlara öncelik tanınması esastır.

Mahalli idareler genel seçimlerinde seçme ve seçilme hakkının kullanılması, madde metninde hemşehri hukukunun içeriği olarak özel olarak sayılmıştır.

Belde sakinleri, belediye karar ve işlemlerine riayet etmek, belediye külfetlerine katılmak ve belediye mallarını korumakla yükümlüdür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahalli idareler genel seçimlerinde seçme ve seçilme hakkının kullanılması, madde metninde hemşehri hukukunun içeriği olarak özel olarak sayılmıştır.

Cevap

Mahalli idareler genel seçimlerinde seçme ve seçilme hakkının kullanılmasına ilişkin ifade yanlıştır; çünkü bu hak

5393

sayılı Kanun'un

13

. maddesinde hemşehri hukukunun bir unsuru olarak düzenlenmemiştir.

Seçme ve seçilme hakkı mahalli idareler hukukunun temel parçalarından biri olsa da,

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesinde düzenlenen 'hemşehri hukuku' müessesesinin sayılmış unsurları arasında yer almaz. Bu maddede katılım hakkı olarak daha çok 'karar süreçlerine katılım' (kent konseyi, toplantılara katılım vb.) vurgulanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesinin (Hemşehri Hukuku) kapsamı analiz edilir.

Maddede hemşehriliğin tanımı (ikametgah esaslı), haklar (katılım, bilgi edinme, hizmetten yararlanma) ve ödevler (riayet, külfet, koruma) belirlenmiştir.

Sorunun yasal dayanağını doğru saptamak için.

Seçme ve seçilme hakkının hukuki kaynağı incelenir.

Bu hakkın kaynağı Anayasa ve

2972

sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun'dur.

Hemşehri hukuku ile genel siyasi haklar arasındaki farkı ayırt etmek için.

Seçeneklerdeki ifadeler yasal metinle karşılaştırılır.

Seçme/seçilme hakkının madde

13

kapsamında bir hak olarak tanımlanmadığı, dolayısıyla bu ifadenin yanlış olduğu sonucuna varılır.

Hatalı olan hükmü tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Hemşehri Hukuku Kapsamı (

5393

SK Md.

13

)

Daha Fazla Pratik

Kent konseylerinin hemşehri hukuku ve yerel demokrasi üzerindeki etkisini inceleyen 5393 sayılı Kanun'un 76. maddesine göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 5Soru →

$5393$ sayılı Belediye Kanunu’nun $13$ . maddesinde düzenlenen "hemşehri hukuku" hükümleri uyarınca, aşağıdakilerden hangisi hemşehrilerin sahip olduğu haklardan biri olarak doğrudan sayılmıştır?

Mahalli idareler seçimlerinde belediye organlarının belirlenmesi için oy kullanma

Belediye karar süreçlerine katılma, faaliyetler hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma

Belediyenin tüm taşınmaz varlıkları üzerinde ortak kullanım ve mülkiyet hakkı iddia etme

Belediye encümeni tarafından alınan tüm idari kararları veto etme veya durdurma

Belediye sınırları içerisindeki tüm kamu hizmetlerinden herhangi bir ücret veya katılım payı ödemeden faydalanma

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye karar süreçlerine katılma, faaliyetler hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma

Cevap

Belediye karar süreçlerine katılma, faaliyetler hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma ifadesi doğrudur.

Belediye Kanunu’nun

13

. maddesinde hemşehri hakları; belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma şeklinde üç ana başlıkta toplanmıştır. Dolayısıyla karar süreçlerine katılma, faaliyetler hakkında bilgilenme ve yardımlardan yararlanma ifadesi maddenin metnine tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesinin birinci fıkrasını incele.

İlgili fıkra: "Herkes ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir. Hemşehrilerin, belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları vardır."

Sorunun yasal dayanağını doğrudan tespit etmek için.

Seçeneklerdeki ifadeleri madde metniyle karşılaştır.

Karar süreçlerine katılım, bilgilenme ve yardımlardan yararlanma ifadelerinin madde metniyle birebir örtüştüğü görülür.

Maddede sayılan spesifik hakları, genel haklardan ayırt etmek için.

Madde metninde yer alan kısıtlamaları ve ödevleri kontrol et.

Yardımların insan onurunu zedelemeyecek koşullarda sunulması zorunluluğu ve hemşehrilerin vergi/harç ödeme yükümlülüğü gibi unsurlar tespit edilir.

Hatalı seçeneklerin neden yanlış olduğunu (örneğin hizmetlerin tamamen ücretsiz olması iddiası) doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Hemşehri Hukuku (Hak ve Ödevler Dengesi)

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 6Soru →

$5393$ sayılı Belediye Kanunu’nun $13$ . maddesinde düzenlenen "hemşehri hukuku" hükümleri, belde sakinlerine çeşitli haklar tanırken aynı zamanda bazı ödevler de yüklemektedir. Bu madde kapsamında hak sahipliği ve yükümlülüklerin kapsamı göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Beldede ikamet etmese dahi o belde ile ekonomik veya mülkiyet ilişiği bulunan her kişi, belediye karar süreçlerine katılım hakkını "hemşehri" sıfatıyla kullanabilir.

Belediye yardımlarının ulaştırılmasında temel zorunluluk, bu hizmetlerin insan onurunu zedelemeyecek bir yöntemle sunulmasıdır.

Belediye sınırları içinde sadece ikamet edenler değil, geçici olarak bulunanlar da belediyenin kanunlara dayanan kararlarına ve duyurularına uymakla yükümlüdür.

Belediye; hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi süreçlerinde üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının katılımını sağlayacak önlemleri alır.

Belediye vergi, resim, harç ve katılma paylarını ödeme yükümlülüğü; belde ile ilişiği olan her şahıs için geçerli olan genel bir ödevdir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Beldede ikamet etmese dahi o belde ile ekonomik veya mülkiyet ilişiği bulunan her kişi, belediye karar süreçlerine katılım hakkını "hemşehri" sıfatıyla kullanabilir.

Cevap

Beldede ikamet etmeyen ancak mülkiyet ilişiği bulunanların hemşehri haklarını kullanamayacağını belirten ifade yanlıştır; çünkü

5393

sayılı Kanun'un

13

. maddesine göre hemşehrilik statüsü sadece 'ikamet' şartına bağlanmıştır.

Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesine göre hemşehrilik sıfatı ancak bir beldede 'ikamet' edilmesi durumunda kazanılır. Kanun; belediye karar ve hizmetlerine katılma, faaliyetler hakkında bilgilenme ve yardımlardan yararlanma haklarını sadece 'hemşehrilere' tanımıştır. Beldede sadece mülkiyeti bulunan veya ekonomik ilişiği olan kişiler belediyeye karşı mali yükümlülükler (ödevler) altında olsa da, ikamet etmedikleri sürece hemşehri haklarını doğrudan kullanamazlar.

Adım Adım Çözüm

Hemşehri tanımını analiz et.

Kanun, herkesin 'ikamet ettiği' beldenin hemşehrisi olduğunu belirtir.

Hakların kullanımında kimlerin hemşehri sayıldığını belirlemek için temel kriter ikamettir.

Haklar ve ödevler arasındaki özne ayrımını incele.

Katılım, bilgilenme ve yardımdan yararlanma hakları 'hemşehrilere' (ikamet edenlere); vergi ödeme ve emirlere uyma ödevleri ise 'oturan, bulunan veya ilişiği olan her şahsa' aittir.

Kanun koyucu, katılım haklarını daha dar bir grup olan sakinlere, yükümlülükleri ise daha geniş bir grup olan tüm ilgililere yaymıştır.

Seçenekleri bu ayrım üzerinden değerlendir.

Mülkiyet veya ekonomik ilişki bir 'ilişik' kursa da, ikamet olmadığı sürece 'hemşehrilik' sıfatı ve buna bağlı haklar doğmaz.

Yanlış olan önermeyi tespit etmek için hukuki kapsamın sınırlarını belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Hemşehrilik sıfatının ikamet şartına bağlı olması ve hak/ödev kapsamı ayrımı.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 7Soru →

$5393$ sayılı Belediye Kanunu kapsamında beldede ikamet eden her bireyin sahip olduğu "hemşehrilik" statüsü, yerel yönetim ile sakinler arasında hukuki bir bağ kurarak çeşitli hak ve ödevler tanımlamaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ilgili kanunun $13$ . maddesinde "hemşehrilerin hakları" arasında açıkça sayılan unsurlardan biri değildir?

Belediye karar süreçlerine katılım sağlama

Belediye faaliyetleri hakkında bilgi edinme

Belediye hizmetlerinden yararlanma

Mahalli idareler seçimlerinde seçme ve seçilme hakkını kullanma

Belediye yardımlarının ulaştırılmasında gözetilme

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahalli idareler seçimlerinde seçme ve seçilme hakkını kullanma

Cevap

Mahalli idareler seçimlerinde seçme ve seçilme hakkını kullanma seçeneği, hemşehri hukuku kapsamında yer alan bir hak değildir; bu hak genel siyasi haklar kategorisindedir.

Doğru cevap olan ifade, Anayasal bir hak olan genel seçme ve seçilme hakkına atıfta bulunur. Oysa

5393

sayılı Kanun'un

13

. maddesinde düzenlenen "hemşehri hukuku", bireyin yerel yönetim süreçlerine doğrudan katılımını, bilgilendirilmesini ve hizmet almasını içeren idari nitelikli hakları kapsar. Seçme ve seçilme hakkı ise mahalli idareler seçim mevzuatı ile belirlenen siyasi bir haktır.

Adım Adım Çözüm

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesi incelenmelidir.

Maddede hemşehrilerin; karar süreçlerine katılım, bilgi edinme ve hizmetlerden yararlanma hakları olduğu belirtilmiştir.

Hemşehri hukukunun yasal dayanağını ve sınırlarını tespit etmek.

Seçeneklerdeki hakların niteliği analiz edilmelidir.

Seçme ve seçilme hakkının

2972

sayılı Seçim Kanunu ve Anayasa ile düzenlenen genel bir 'siyasi hak' olduğu görülür.

İdari katılım hakları ile siyasi temsil haklarını birbirinden ayırt etmek.

Madde metninde yer almayan unsuru işaretlemek.

Seçme ve seçilme hakkı madde

13

'te sayılan hemşehri hakları arasında yer almaz.

Soru kökündeki olumsuz ifadeye uygun doğru cevabı bulmak.

Anahtar Kavram

Hemşehri Hukuku ve Kapsamı

Alternatif Yöntem

Hangi hakkın 'idari' hangisinin 'siyasi' olduğunu düşünerek eleme yapabilirsiniz. Seçimle ilgili haklar genellikle özel seçim kanunları ile düzenlenir.

Tahmini Süre:45s

Soru 8Soru →

$5393$ sayılı Belediye Kanunu’nun $13$ . maddesiyle düzenlenen "hemşehri hukuku" müessesesi, yerel yönetim sakinlerine haklar tanırken aynı zamanda belirli ödevler de yüklemiştir. Bu düzenlemedeki hak ve ödevlerin hukuki rejimi ile "kişi yönünden uygulama alanı" (süje kapsamı) dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi madde metnine tam olarak uygun bir hukuki değerlendirmedir?

Belediye karar süreçlerine katılma ve sosyal yardımlardan yararlanma hakları "ikamet" şartına bağlı bir statü olan hemşehriliğe özgülenmişken; belediye vergi ve harçlarını ödeme ile idari kararlara uyma yükümlülüğü, beldede ikamet etmese dahi belediye ile hukuki veya fiili ilgisi olan tüm şahısları kapsayan daha geniş bir kitleye teşmil edilmiştir.

Belediye sınırları içerisinde geçici olarak bulunan ancak ikametgâhı orada olmayan şahıslar, hemşehri hukukunun sağladığı katılım ve yardım haklarından tam olarak yararlanabildikleri halde; belediyenin kanunlara dayanan emir ve yasaklarına uyma yükümlülüğünden muaf tutulmuşlardır.

Belediyenin hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkileri geliştirme ve değerleri koruma çalışmaları sırasında; üniversiteler, sendikalar ve sivil toplum kuruluşlarının katılımını sağlama görevi, idarenin takdirine bırakılmış ihtiyari bir yetki niteliğindedir.

Belediye yardımlarının ulaştırılmasında gözetilmesi gereken "insan onurunu zedelemeyecek biçim" kriteri, idarenin iç işleyişine ilişkin bir ilke olup; bu ilkeye aykırılık teşkil eden işlemler idari yargı denetiminin ve vesayet makamının müdahalesinin dışındadır.

Hemşehri hukuku kapsamında tanımlanan ödevler, sadece beldede mülkiyet hakkı bulunan gerçek kişileri kapsamakta olup; ticari faaliyet yürüten tüzel kişilerin belediye vergi ve harçlarını ödeme yükümlülüğü bu maddeden bağımsız genel vergi kanunlarıyla düzenlenmiştir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye karar süreçlerine katılma ve sosyal yardımlardan yararlanma hakları "ikamet" şartına bağlı bir statü olan hemşehriliğe özgülenmişken; belediye vergi ve harçlarını ödeme ile idari kararlara uyma yükümlülüğü, beldede ikamet etmese dahi belediye ile hukuki veya fiili ilgisi olan tüm şahısları kapsayan daha geniş bir kitleye teşmil edilmiştir.

Cevap

Belediye karar süreçlerine katılma ve yardımlardan yararlanma hakları sadece ikamet edenlere özgülenmişken, vergi ödeme ve kurallara uyma ödevleri belediye ile ilgisi olan herkesi kapsar.

Doğru değerlendirme, kanundaki hassas ayrımı ifade etmektedir: Haklar (katılım, yardım vb.) sadece ikamet eden "hemşehriler" içindir; ancak ödevler (vergi, kurallara uyma) ikamet etsin ya da etmesin beldeyle bağı (ilgisi) olan herkesi bağlar.

Adım Adım Çözüm

Hak sahipliği kapsamını belirle.

Kanuna göre haklar (katılım, bilgi edinme, yardım) sadece "hemşehrilere" (beldede ikamet edenlere) tanınmıştır.

Hemşehrilik statüsü ikamet şartına bağlıdır.

Ödev ve yükümlülük kapsamını belirle.

Ödevler (vergi ödeme, kararlara uyma) beldede oturan, bulunan veya ilgisi olan herkesi kapsar.

Yükümlülükler ikamet şartından daha geniş bir kitleyi hedef alır.

Seçenekleri bu hukuki ayrım üzerinden karşılaştır.

Doğru değerlendirme, hak ve ödevlerin kişi yönünden kapsamındaki bu niteliksel farkı vurgulamalıdır.

KPSS düzeyinde bu ayrım, maddenin en ayırt edici hukuki noktasıdır.

Anahtar Kavram

Hemşehri Hukuku Süje Kapsamı Ayrımı

Soru 9Soru →

$5393$ sayılı Belediye Kanunu çerçevesinde düzenlenen "hemşehri hukuku" hükümleri uyarınca, belde sakinlerinin belediye yönetimi ile olan ilişkilerinde sahip olduğu temel haklardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

Belediye karar süreçlerine katılım

Belediye bütçesini tek başına kabul etme

Belediye başkanını geçici olarak görevden uzaklaştırma

Belediye vergi ve harç oranlarını serbestçe belirleme

Belediye encümen toplantılarına başkanlık etme

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye karar süreçlerine katılım

Cevap

Belediye karar süreçlerine katılım

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesine göre; her belde sakini o beldenin hemşehrisidir. Hemşehrilerin belediye karar süreçlerine katılım, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye hizmetlerinden yararlanma hakları bulunmaktadır. Bu haklar, yerel demokrasinin ve şeffaf yönetim anlayışının bir gereği olarak yasada açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağın tespit edilmesi

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 13. maddesi (Hemşehri Hukuku) esas alınır.

Soru hemşehri hukukuna dayalı hakları sormaktadır.

Hemşehri haklarının listelenmesi

Kanuna göre hemşehrilerin; karar süreçlerine katılım, faaliyetler hakkında bilgilenme ve hizmetlerden yararlanma hakları vardır.

Madde metnindeki hak ve ödev ayrımını yapmak gerekir.

Seçeneklerin kontrol edilmesi

Seçeneklerde yer alan 'karar süreçlerine katılım' ifadesi kanun metniyle birebir örtüşmektedir.

Diğer seçenekler belediye organlarının (meclis, encümen, başkan) yetkilerini veya merkezi yönetimin vesayet yetkilerini içermektedir.

Anahtar Kavram

Hemşehri Hakları

Daha Fazla Pratik

Hemşehri hukukunun diğer boyutu olan 'ödevler' (vergi ödeme, hizmetlere katılma vb.) konusuna göz atılabilir.

Tahmini Süre:45s

Soru 10Soru →

$5393$ sayılı Belediye Kanunu’nun $13$ . maddesinde düzenlenen "hemşehri hukuku" hükümleri uyarınca, belde sakinlerinin sahip olduğu haklara ve yükümlü oldukları ödevlere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Belediye idaresi; hemşehrilerin karar süreçlerine katılımını, bilgi edinme hakkını ve belediye hizmetlerinden yararlanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

Beldede ikamet eden her hemşehrinin, belediye meclisi toplantılarında asil üyeler gibi söz alma ve oylamaya katılma yetkisi bulunmaktadır.

Hemşehrilikten doğan vergi ve harç ödeme yükümlülüğü, yalnızca o beldenin nüfus kütüğüne kayıtlı olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için geçerlidir.

Belediye yardımlarından yararlanma hakkı, belediye başkanının mutlak hiyerarşik denetiminde bir bağış niteliğinde olup hukuki bir hak olarak talep edilemez.

Hemşehri hukuku kapsamındaki hizmetlerden yararlanma hakkı, beldede mülk sahibi olma şartına bağlı olup kiracılar bu haklardan kısıtlı olarak yararlanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye idaresi; hemşehrilerin karar süreçlerine katılımını, bilgi edinme hakkını ve belediye hizmetlerinden yararlanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

Cevap

Belediye idaresinin hemşehrilerin karar süreçlerine katılımını, bilgi edinme hakkını ve belediye hizmetlerinden yararlanmasını sağlama yükümlülüğünü belirten ifade doğrudur.

Belediyenin hemşehrilerin katılımını ve bilgi edinmesini sağlama yükümlülüğünü belirten ifade doğrudur çünkü

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesi, belediyeye hemşehrilerin haklarını (katılım, bilgi edinme, hizmetlerden yararlanma) kullanabilmeleri için gerekli mekanizmaları kurma ve tedbirleri alma görevini açıkça yüklemiştir.

Adım Adım Çözüm

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesindeki hemşehrilik tanımını analiz etmek.

Beldede ikamet eden herkesin hemşehri olduğu ve belediye yönetimi ile sakinler arasında hukuki bir bağ kurulduğu saptanır.

Sorunun yasal dayanağını belirlemek için temel maddedeki tanım gereklidir.

Madde metninde sayılan hakları (katılım, bilgi edinme, hizmetten yararlanma, yardımlar) incelemek.

Belediyenin bu hakların hayata geçirilmesi için 'gerekli tedbirleri alır' hükmüne ulaştığı görülür.

Seçeneklerdeki 'yükümlülük' ve 'hak' kavramlarının doğruluğunu test etmek için kanun metni referans alınır.

Hemşehrilik ödevleri ile genel vatandaşlık ödevlerini ayırt etmek.

Vergi, resim, harç ve katılma paylarını ödemenin bir hemşehrilik ödevi olduğu doğrulanır.

Ödevlerin kapsamına dair yanlış yorumları elemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Hemşehri Hukuku (Beldede İkamet ve Katılım Hakları)

Daha Fazla Pratik

Belediye Kanunu'nun 76. maddesinde yer alan 'Kent Konseyi' düzenlemesini inceleyerek hemşehri hukukunun uygulama mekanizmalarını pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 11Soru →

$5393$ sayılı Belediye Kanunu’nun $13$ . maddesinde düzenlenen "hemşehri hukuku" hükümleri dikkate alındığında, belde sakinlerinin belediye idaresine karşı sahip olduğu haklar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?

Belediye meclisi kararlarını tek başına onaylama veya reddetme

Belediye başkanı üzerinde doğrudan hiyerarşik denetim uygulama

Belediye karar süreçlerine ve hizmetlerine katılma

Mahalli idareler genel seçimlerinde oy kullanma

Belediye bütçesini kesin hesaba bağlama yetkisini kullanma

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye karar süreçlerine ve hizmetlerine katılma

Cevap

Belediye karar süreçlerine ve hizmetlerine katılma hakkı, hemşehri hukukunun temel unsurlarından biridir.

Belediye Kanunu'nun

13

. maddesine göre; hemşehrilerin belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları bulunmaktadır. Bu nedenle karar süreçlerine katılma ifadesi doğrudan bu kapsamda yer alır.

Adım Adım Çözüm

Hukuki dayanağı belirle

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesi

Sorunun cevabı bu madde metnine dayanmaktadır.

Hemşehri haklarını listele

Karar ve hizmetlere katılma, bilgilenme, yardımlardan yararlanma

Kanun metninde sayılan hakları tespit etmek için.

Seçeneklerle karşılaştır

Katılma hakkının seçeneklerde yer aldığı görülür

Doğru seçeneğe ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Hemşehri Hukuku (Madde 13)

İpuçları

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesini hatırlayın.

Hemşehrilik hakları; katılım, bilgilenme ve hizmetlerden yararlanma odaklıdır.

Daha Fazla Pratik

Belediye Kanunu'ndaki hemşehri yükümlülüklerini (vergi ödeme, kararlara uyma) inceleyin.

Tahmini Süre:45s

Soru 12Soru →

$5393$ sayılı Belediye Kanunu'nun "Hemşehri Hukuku" başlıklı $13$ . maddesi, belde sakinlerine belediye yönetimiyle kuracakları ilişkilerde belirli haklar ve yükümlülükler tanımlamaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ilgili maddede açıkça bir "hemşehri hakkı" olarak ifade edilmiştir?

Belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme

Belediye vergi, resim ve harçlarını ödeme

Mahalli idareler seçimlerinde seçme ve seçilme hakkını kullanma

Belediyenin kanunlara dayanan emir ve duyurularına uymak

Belediye encümeni kararlarını onaylama veya veto etme

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme

Cevap

Belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme hakkı, 5393 sayılı Kanun'un 13. maddesinde hemşehrilere tanınan temel haklardan biridir.

Belediye Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca, belediye sınırları içinde yaşayan herkes hemşehri kabul edilir. Hemşehrilerin; belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları kanunla güvence altına alınmıştır.

Adım Adım Çözüm

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesi incelenmelidir.

İlgili madde hemşehriliği tanımlar ve haklar ile ödevleri birbirinden ayırır.

Sorunun yasal dayanağını tespit etmek için gereklidir.

Maddede belirtilen haklar listelenmelidir.

Haklar: Karar ve hizmetlere katılma, faaliyetler hakkında bilgilenme ve yardımlardan yararlanmadır.

Seçenekler arasında hangisinin hak hangisinin yükümlülük olduğunu ayırt etmek için gereklidir.

Yükümlülükler elenerek doğru hak tespit edilmelidir.

Vergi ödemek ve duyurulara uymak birer yükümlülüktür; bilgilenme ise bir haktır.

Çeldiricileri eleyerek kesin sonuca ulaşılmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Hemşehri Hakları ve Yükümlülükleri (5393 S.K. Md. 13)

Soru 13Soru →

$5393$ sayılı Belediye Kanunu’nun $13$ . maddesinde düzenlenen "hemşehri hukuku" müessesesi, yerinden yönetim ilkeleri ve katılımcı demokrasi bağlamında belde sakinlerine çeşitli haklar tanımaktadır. Bu madde kapsamında düzenlenen hemşehrilik statüsü ve bu statüden doğan hakların hukuki niteliği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Hemşehrilik statüsü, bir beldede ikamet etme olgusuna dayalı idari bir statü olup bu haklardan yararlanmak için kişinin Türk vatandaşı olması zorunlu değildir.

Hemşehri hukuku uyarınca belediye karar ve yönetim süreçlerine katılım hakkı, sadece belde seçmeni sıfatına sahip olan kişilerce kullanılabilen siyasi nitelikli bir haktır.

Belediyenin beldede yaşayan muhtaç, engelli, yaşlı ve kimsesizlere yönelik yapacağı yardım ve destekler, hemşehri hukukunun bir gereği olarak bütçe imkânları ile sınırlandırılmıştır.

Hemşehrilerin belediye faaliyetleri hakkında bilgi edinme hakkı, belediye yönetiminin şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinin yasal bir uzantısıdır.

Belediye hizmetlerinden yararlanmada gözetilen sosyal adalet ilkesi, hizmetlerin sunumunda fırsat eşitliğinin yanı sıra dezavantajlı grupların korunmasını da içermektedir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hemşehri hukuku uyarınca belediye karar ve yönetim süreçlerine katılım hakkı, sadece belde seçmeni sıfatına sahip olan kişilerce kullanılabilen siyasi nitelikli bir haktır.

Cevap

Hemşehri hukukundan doğan katılım haklarının sadece belde seçmenlerine özgü siyasi bir hak olduğunu savunan ifade yanlıştır; zira bu haklar ikamete dayalı idari haklardır.

Hemşehri hukuku kapsamındaki karar ve yönetim süreçlerine katılım hakkı, siyasi bir haktan ziyade idari bir haktır.

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesi uyarınca hemşehrilik statüsü beldede ikamet eden 'herkesi' kapsar. Dolayısıyla, bu hakların kullanımı için seçmen olma şartı aranmaz; beldede ikamet eden yabancılar, çocuklar veya kısıtlılar da hemşehri sıfatıyla bu haklara (bilgi edinme, hizmetlerden yararlanma vb.) sahiptir. Seçmenlik ise mahalli idareler seçimlerinde oy kullanmayı ifade eden ve vatandaşlık ile yaş şartına bağlı olan ayrı bir siyasi statüdür.

Adım Adım Çözüm

Hemşehri tanımının kapsamını belirleme

5393

sayılı Kanun Madde

13

: 'Herkes ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir.'

Hemşehrilik için seçmen olma veya vatandaşlık değil, ikametgah şartı aranır.

Hakların niteliğini analiz etme

Katılım, bilgi edinme ve hizmetlerden yararlanma hakları 'hemşehri' olan herkese tanınmıştır.

Bu haklar mahalli idareler seçimlerinde oy kullanma (siyasi hak) ile karıştırılmamalıdır; bunlar idari süreçlere katılımı kapsar.

Sosyal yardım ve idari ödevleri inceleme

Belediyenin yardımları bütçe imkânlarıyla sınırlıdır ve beldede yaşayan tüm muhtaçları kapsar.

Kanun koyucu sosyal devlet ilkesini bütçe gerçekleriyle dengelemiştir.

Anahtar Kavram

Hemşehrilik statüsü ile seçmenlik statüsü arasındaki fark

Soru 14Soru →

Modern yerel yönetim sistemlerinde katılımcı demokrasinin bir yansıması olarak kabul edilen "hemşehri hukuku", $5393$ sayılı Belediye Kanunu'nun $13$ . maddesinde detaylandırılmıştır. Bu hükmün lafzı ve ruhu çerçevesinde, hemşehrilik statüsünün kapsamı ile beraberinde getirdiği hak ve yükümlülük dengesi hakkında yapılan aşağıdaki nitelendirmelerden hangisi hukuki açıdan yanlıştır?

Beldede ikamet eden her birey, tabiiyetine bakılmaksızın hemşehri kabul edilir ve belediyenin sunduğu sosyal yardımlardan, engelli ve yaşlılara öncelik verilmesi kaydıyla yararlanma hakkına sahiptir.

Hemşehriler, belediye idaresinin faaliyetleri hakkında bilgi edinme ve yerel karar alma süreçlerine katılma hakkına sahip olup, bu durum yerinden yönetim ilkesinin demokratik boyutunu güçlendirir.

Hemşehrilik statüsü, belde sakinlerine mahalli idare organlarının seçiminde oy kullanma ve aday olma yetkisini kendiliğinden bahşeden asli hukuki kaynaktır.

Belediye, beldede sosyal ve kültürel bağları güçlendirmek amacıyla üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile ortak çalışmalar yürütebilir.

Belediye hizmetlerinden faydalanan hemşehriler için öngörülen vergi, resim, harç ve ücret ödeme yükümlülüğü, hemşehrilik hukukunun yükümlülükler boyutunu oluşturan kanuni bir ödevdir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hemşehrilik statüsü, belde sakinlerine mahalli idare organlarının seçiminde oy kullanma ve aday olma yetkisini kendiliğinden bahşeden asli hukuki kaynaktır.

Cevap

Hemşehrilik statüsünün seçimlerde oy kullanma ve aday olma yetkisini kendiliğinden sağladığını iddia eden ifade yanlıştır.

Hemşehrilik hukuku,

5393

sayılı Kanun uyarınca idari katılımı, hizmetlerden yararlanmayı ve bilgi edinmeyi kapsayan bir müessesedir. Ancak mahalli idareler seçimlerinde oy kullanma ve aday olma hakları, hemşehrilik statüsünden değil, Anayasa'nın

67

. maddesi ve

2972

sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun'dan kaynaklanan siyasi haklardır. Bu nedenle hemşehrilik, bu hakların doğrudan kaynağı değildir.

Adım Adım Çözüm

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesini analiz etmek.

Maddenin hemşehriliği 'ikamet' esasına dayandırdığı ve idari katılım haklarını düzenlediği görülür.

Sorunun yasal dayanağını netleştirmek için.

Hemşehrilik haklarının kapsamını (bilgi edinme, katılım, yardımlardan yararlanma) kontrol etmek.

Bu hakların yerel hizmetlere ve yönetime katılım odaklı olduğu doğrulanır.

Doğru seçenekleri eleyebilmek için.

Siyasi haklar (seçme-seçilme) ile idari haklar (hemşehrilik) arasındaki farkı ayırt etmek.

Seçme ve seçilme hakkının

5393

sayılı Kanun'daki hemşehrilikten değil, Anayasa ve

2972

sayılı Kanun'daki vatandaşlık ve seçmenlik kriterlerinden kaynaklandığı saptanır.

Hukuki hatayı tespit etmek için.

Belediyenin iş birliği yapabileceği kuruluşları ve mali yükümlülükleri teyit etmek.

Üniversiteler, STK'lar ve meslek kuruluşları ile iş birliğinin ve vergi/harç ödeme ödevinin kanunda yer aldığı teyit edilir.

Tüm şıkları doğrulamak için.

Anahtar Kavram

İdari Hemşehrilik vs. Siyasi Seçmenlik Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Hemşehrilik hukukunun yabancıları kapsama düzeyi ile seçme hakkı arasındaki farkı pekiştirmek için 2972 sayılı Kanun'daki seçmenlik şartlarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 15Soru →

$5393$ sayılı Belediye Kanunu’nun $13$ . maddesinde düzenlenen “Hemşehri Hukuku” hükümleri ile yerinden yönetim ilkeleri birlikte değerlendirildiğinde, belde sakinlerinin statüsü ve belediyenin bu kapsamdaki yükümlülüklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması amacıyla üniversiteler, sendikalar ve sivil toplum kuruluşlarıyla ortak çalışmalar yürütme yetkisine sahiptir.

Hemşehrilik statüsü ve bu statüden doğan katılım hakları; ilgili beldenin seçmen kütüğüne kayıtlı olma ve mahalli idareler seçimlerinde oy kullanma ehliyetine sahip olma şartına bağlı hukuki bir ayrıcalıktır.

Belediye hizmetlerinin yürütülmesinde; engelli, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumlarına uygun yöntemlerin uygulanmasına özen gösterilmesi yasal bir ödev olarak düzenlenmiştir.

Beldede ikamet eden her birey, belediye faaliyetleri hakkında bilgi edinme ve belediye karar süreçlerine katılım sağlama hakkına sahip olan bir hemşehri statüsündedir.

Hemşehrilik hukukunun temel dayanağı mülkiyet veya vergi mükellefiyeti değil, bireyin belediye sınırları içerisinde ikamet etmesi olgusudur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hemşehrilik statüsü ve bu statüden doğan katılım hakları; ilgili beldenin seçmen kütüğüne kayıtlı olma ve mahalli idareler seçimlerinde oy kullanma ehliyetine sahip olma şartına bağlı hukuki bir ayrıcalıktır.

Cevap

Hemşehrilik statüsünün seçmen kütüğüne kayıtlı olma veya oy kullanma ehliyeti şartına bağlı olduğunu belirten ifade yanlıştır.

Hemşehrilik statüsü,

5393

sayılı Kanun’un

13

. maddesinde ikamet esasına dayandırılmıştır. Bu kapsamda beldede yaşayan herkes, seçmen olup olmadığına veya vatandaşlık durumuna bakılmaksızın hemşehri kabul edilir. Bu nedenle, bu statüyü seçmen kütüğüne kayıtlı olma şartına bağlayan ifade hukuki açıdan yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesindeki hemşehri tanımını analiz etmek.

Kanuna göre herkes ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir.

Hemşehriliğin temel kriteri siyasi haklar veya vatandaşlık değil, yerleşim/ikamet olgusudur.

Hemşehrilik hakları ile seçmenlik hakları arasındaki hukuki ayrımı değerlendirmek.

Hemşehrilik hakları (hizmetten yararlanma, bilgi edinme, katılım) idari niteliktedir; seçmenlik ise siyasi bir haktır.

Seçmen olmayanlar da (çocuklar, yabancılar) belediye hizmetlerinden yararlanma ve bilgi edinme hakkına sahip birer hemşehridir.

Belediyenin hemşehrilere karşı olan pozitif yükümlülüklerini doğrulamak.

Belediye; sosyal ilişkileri geliştirmek, kültürel değerleri korumak ve dezavantajlı gruplara uygun yöntemler sunmakla yükümlüdür.

Bu görevler katılımcı ve sosyal belediyecilik anlayışının bir gereği olarak madde metninde yer almaktadır.

Anahtar Kavram

Hemşehrilik statüsü, siyasi bir hak olan seçmenlikten farklı olarak ikamet temelli idari bir statüdür.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 16Soru →

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 13. maddesinde düzenlenen “hemşehri hukuku” çerçevesinde, bir beldede ikamet eden ancak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan bir bireyin durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hemşehrilik haklarından yararlanabilmesi için o beldede en az beş yıl kesintisiz ikamet etmesi şarttır.

Beldede ikamet etmesi kaydıyla hemşehri kabul edilir ve belediye karar süreçlerine katılma hakkına sahiptir.

Vatandaşlık bağı bulunmadığı için belediyenin sunduğu sosyal yardımlardan yararlanma hakkı kapsam dışı bırakılmıştır.

Hemşehrilik statüsü gereği, mahalli idareler genel seçimlerinde seçme ve seçilme hakkını doğrudan elde eder.

Hemşehrilik hakları sadece o beldede mülk sahibi olan bireyler için geçerli olan idari bir imtiyazdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Beldede ikamet etmesi kaydıyla hemşehri kabul edilir ve belediye karar süreçlerine katılma hakkına sahiptir.

Cevap

Beldede ikamet etmesi kaydıyla hemşehri kabul edilir ve belediye karar süreçlerine katılma hakkına sahiptir.

Belediye Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca, bir beldede ikamet eden 'herkes' o beldenin hemşehrisi kabul edilir. Bu tanım vatandaşlık ayrımı gözetmez. Dolayısıyla, beldede ikamet eden bir yabancı da hemşehrilik hukukundan doğan; belediye karar süreçlerine katılma, faaliyetler hakkında bilgilenme ve yardımlardan yararlanma haklarına sahip olur.

Adım Adım Çözüm

Hemşehri tanımını kontrol et.

5393 Sayılı Kanun'un 13. maddesine göre 'Herkes, ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir'.

Vatandaşlık veya mülkiyet şartı olup olmadığını belirlemek için.

Hemşehrilik haklarını listele.

Karar ve hizmetlere katılma, faaliyetler hakkında bilgilenme, belediye yardımlarından yararlanma.

Yabancı bireyin hangi haklara sahip olabileceğini tespit etmek için.

İdari haklar ile siyasi haklar ayrımını yap.

Hemşehrilik hakları idari niteliktedir; oy kullanma gibi siyasi haklar ise vatandaşlık bağına tabidir.

Seçimlere katılım ile belediye yönetimine katılım arasındaki farkı netleştirmek için.

Anahtar Kavram

İkamet Esasına Dayalı Hemşehrilik

Soru 17Soru →

$5393$ sayılı Belediye Kanunu’nun "Hemşehri Hukuku" başlıklı $13$ . maddesi uyarınca, beldede ikamet eden her bireyin belediye idaresi ile olan ilişkisinde sahip olduğu ve yasal olarak korunan haklar aşağıdakilerden hangisidir?

Belediye karar süreçlerine katılım, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma.

Mahalli idareler genel seçimlerinde belde sınırları içerisinde seçme ve seçilme hakkını kullanarak yönetimin belirlenmesinde rol alma.

Belediye meclis kararlarını uygun bulmadığı takdirde doğrudan idari vesayet makamına başvurarak kararın yürütmesini durdurma.

Belediye encümen toplantılarına gözlemci olarak katılma ve bütçe kalemleri üzerinde doğrudan değişiklik teklifi sunma.

Belediye sınırları içinde kamu hizmetlerinin yürütülmesinde mülki idare amiri adına denetim ve gözetim yetkisi kullanma.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye karar süreçlerine katılım, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma.

Cevap

Hemşehrilerin belediye karar süreçlerine katılım, faaliyetler hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları vardır.

Belediye Kanunu'nun

13

. maddesi uyarınca hemşehrilerin; belediye karar ve hizmetlerine katılma, faaliyetler hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları mevcuttur. Bu haklar, yerel demokrasinin ve şeffaflığın bir gereği olarak yasada açıkça düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağın belirlenmesi

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesi incelenmelidir.

Soruda doğrudan bu kanun maddesine atıf yapılmıştır.

Hemşehri tanımının yapılması

Beldede ikamet eden herkes o beldenin hemşehrisidir.

Hakların kime ait olduğunu belirlemek için tanım gereklidir.

Madde metnindeki hakların listelenmesi

Kanun; katılım, bilgilenme ve yardımlardan yararlanma haklarını saymıştır.

Doğru seçeneği belirlemek için kanun metnindeki ifadelerle eşleştirme yapılır.

Anahtar Kavram

Hemşehri Hukuku ve Hakları

Daha Fazla Pratik

5393 sayılı Kanun'un 76. maddesindeki 'Kent Konseyi' mekanizmasının hemşehri hukuku ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 18Soru →

$5393$ sayılı Belediye Kanunu’nun $13$ . maddesinde düzenlenen "hemşehri hukuku" hükümleri ve bu kapsamda tanımlanan haklar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bir belde sakininin doğrudan bu maddeye dayanarak kullanabileceği haklar veya belediyenin bu kapsamdaki yükümlülükleri arasında yer almaz?

Belediye hizmetlerinden yararlanma hakkı

Belediye idaresiyle ilgili bilgi edinme hakkı

Mahalli idareler genel seçimlerinde oy kullanma hakkı

Belediye karar süreçlerine katılım hakkı

Sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla gerekli idari ve mali kolaylıkların gösterilmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahalli idareler genel seçimlerinde oy kullanma hakkı

Cevap

Mahalli idareler genel seçimlerinde oy kullanma hakkı, siyasi bir hak olup Belediye Kanunu'nun 13. maddesindeki hemşehri hukuku kapsamında sayılmamıştır.

Mahalli idareler genel seçimlerinde oy kullanma hakkı,

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesinde düzenlenen 'Hemşehri Hukuku' kapsamında değil, Anayasa'nın

67

. maddesi ve

2972

sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun kapsamında düzenlenen siyasi bir haktır.

13

. madde; katılım, hizmetten yararlanma ve bilgi edinme gibi daha çok idari ve sosyal nitelikli hakları düzenler.

Adım Adım Çözüm

5393

sayılı Belediye Kanunu'nun

13

. maddesi (Hemşehri Hukuku) incelenir.

Maddede hemşehrilerin hakları; karar süreçlerine katılım, hizmetlerden yararlanma ve bilgi edinme olarak sınırlı sayıda sayılmıştır.

Yasal dayanağın sınırlarını belirlemek.

Seçeneklerde sunulan hakların niteliği (idari vs. siyasi) ayırt edilir.

Oy kullanma hakkının siyasi/anayasal bir hak olduğu, diğerlerinin ise idari/katılımcı haklar olduğu görülür.

Hukuki kavramlar arasındaki farkı ortaya koymak.

Madde metni ile seçenekler karşılaştırılarak aykırı olan tespit edilir.

Genel seçimlerde oy kullanma hakkının bu madde kapsamında yer almadığı doğrulanır.

Yanlış olan ifadeyi kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Hemşehri Hukuku (Madde 13)

Daha Fazla Pratik

Kent Konseyi (Madde 76) ile Hemşehri Hukuku (Madde 13) arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 19Soru →

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 13. maddesinde düzenlenen "Hemşehri Hukuku" müessesesi, belde sakinlerinin belediye yönetimi ile kurduğu hukuki ve idari bağı tanımlayarak katılımcı bir yerel yönetim modeli öngörmektedir.

Bu madde kapsamında tanımlanan haklar ve belediyeye yüklenen ödevler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudan "hemşehri hukuku" kapsamında yer alan bir husus değildir?

Beldede ikamet eden her bireyin, mahalli idareler genel seçimlerinde seçme ve seçilme hakkını kullanması

Hemşehrilerin belediye karar süreçlerine ve hizmetlerine katılma hakkına sahip olması

Belediye idaresinin sağladığı sosyal yardımlardan insan onurunu zedelemeyecek biçimde yararlanılması

Belediyenin, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkileri geliştirme ve kültürel değerleri koruma yükümlülüğü

Belediye faaliyetleri hakkında bilgi edinme hakkının kullanılması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Beldede ikamet eden her bireyin, mahalli idareler genel seçimlerinde seçme ve seçilme hakkını kullanması

Cevap

Beldede ikamet eden her bireyin yerel seçimlerde seçme ve seçilme hakkını kullanması, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 13. maddesinde düzenlenen hemşehri hukuku kapsamında yer almaz.

Doğru cevap olan yerel seçimlerde seçme ve seçilme hakkı ifadesi yanlıştır; çünkü 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 13. maddesi, hemşehri hukukunu vatandaşlık bağına değil ikamet esasına dayandırır. Bu maddede düzenlenen haklar; karar süreçlerine katılım, bilgi edinme ve sosyal yardımlardan yararlanma ile sınırlıdır. Seçme ve seçilme hakkı ise Anayasa ve özel seçim kanunları tarafından sadece vatandaşlara tanınan siyasi bir haktır.

Adım Adım Çözüm

Hemşehri tanımının ve kapsamının belirlenmesi

5393 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre; herkes ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir. Bu tanım vatandaşlık bağına değil, ikamet (yerleşim) esasına dayanır.

Hemşehri haklarından yararlanmak için o beldede ikamet etmek yeterlidir.

Madde metnindeki hakların tasnif edilmesi

Hemşehrilerin; belediye karar ve hizmetlerine katılma, faaliyetler hakkında bilgilenme ve belediye yardımlarından (insan onuruna uygun şekilde) yararlanma hakları mevcuttur.

Yasa metninde sayılan bu haklar idari ve sosyal nitelikli haklardır.

Siyasi haklar ile hemşehri haklarının karşılaştırılması

Seçme ve seçilme hakkı siyasi bir haktır ve Anayasa'nın 67. maddesi ile 2972 sayılı Kanun çerçevesinde sadece Türk vatandaşlarına tanınmıştır.

Hemşehri hukuku ikamet eden yabancıları da kapsarken, seçme ve seçilme hakkı sadece vatandaşlık bağına sahip olanları kapsar ve 13. maddede düzenlenmemiştir.

Anahtar Kavram

Hemşehri Hukuku (İkamet Esası vs. Vatandaşlık)

Daha Fazla Pratik

Hemşehri hukukunun kapsamını pekiştirmek için Kent Konseyi (Madde 76) düzenlemelerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 20Soru →

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca belediye; hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması amacıyla belirli kurum ve kişilerin katılımıyla faaliyetler yürütür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kanunda bu amaçla belediyenin iş birliği yapabileceği katılımcılar arasında sayılmamıştır?

Üniversiteler

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları

Siyasi parti temsilcilikleri

Sendikalar

Sivil toplum kuruluşları

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti temsilcilikleri

Cevap

Siyasi parti temsilcilikleri

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 13. maddesinin ikinci fıkrasında belediyenin hemşehrilik hukukunu ve kültürel değerleri geliştirmek amacıyla kimlerle iş birliği yapacağı tahdidi (sınırlı) olarak sayılmıştır. Bu listede üniversiteler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, sendikalar, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişiler yer alırken; siyasi partiler veya onların temsilcilikleri bu kapsamda belirtilen paydaşlardan biri değildir.

Adım Adım Çözüm

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 'Hemşehri Hukuku' başlıklı 13. maddesinin ikinci fıkrasını inceleyin.

Maddede belediyenin sosyal ve kültürel ilişkileri geliştirme görevi tanımlanmıştır.

Sorunun yasal dayanağını tespit etmek.

İlgili maddede iş birliği yapılacak katılımcı listesini listeleyin.

Liste: Üniversiteler, Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, sendikalar, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişiler.

Doğru paydaşları belirleyerek seçeneklerle karşılaştırmak.

Seçeneklerdeki 'Siyasi parti temsilcilikleri' ibaresini kanun metniyle kıyaslayın.

Siyasi partilerin bu listede yer almadığı görülmektedir.

Kanunda sayılmayan unsuru bularak sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Hemşehri Hukuku ve Sosyal İş Birliği Paydaşları

Daha Fazla Pratik

Belediye Kanunu madde 13'te yer alan hemşehrilerin hakları (katılım, bilgi edinme, hizmetlerden yararlanma) ile bu maddedeki paydaş listesini birlikte ezberlemek faydalı olacaktır.

Tahmini Süre:50s

Sayfa 1 / 2Sonraki

Hemşehri Hukuku

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm