Jürgen Habermas, modern toplumun yapısını analiz ederken 'sistem' ve 'yaşam dünyası' arasında bir ayrım yapar. Sistem; ekonomi ve devlet bürokrasisi gibi stratejik ve araçsal eylemlerin egemen olduğu, paranın ve gücün diliyle işleyen alanları kapsarken; yaşam dünyası, özneler arası dilsel iletişim ve uzlaşma yoluyla toplumsal bütünleşmenin sağlandığı kültür, kişilik ve toplum gibi alanları ifade eder. Habermas'a göre modernite krizinin temelinde, paranın ve idari gücün (sistemik rasyonalite) bu iletişimsel alanlara sızarak onları verimlilik, hesaplanabilirlik ve kontrol mantığına göre yeniden düzenlemesi yatar.
Buna göre Habermas, sistemin rasyonalitesinin yaşam dünyasını istila ederek iletişimsel uzlaşma zeminini tahrip etmesi sürecini aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklar?
- Yaşam dünyasının sömürgeleştirilmesiCevap
- BAraçsal aklın tahakkümü
- CTek boyutlu insanın inşası
- Dİdeolojik devlet aygıtlarının işleyişi
- Eİletişimsel rasyonalitenin genişlemesi